Steam plaatst game die Russische invasie in Gostomel als heroïsch avontuur portretteert
De internationale gamingplatform Steam heeft de aankondiging gepubliceerd van Ukrainian Warfare: Gostomel Heroes, een real-time strategiegame die de gevechten rond de luchthaven van Gostomel in februari-maart 2022 uitbeeldt vanuit het perspectief van Russische troepen. De game, ontwikkeld door de Russische studio Cats Who Play, presenteert zich als een “realistische strategie” die spelers meeneemt naar de “slag om Kiev” als een “keerpunt in het Oekraïense conflict”. De aankondiging komt op een moment dat internationale rechtbanken onderzoek doen naar mogelijke oorlogsmisdrijven in diezelfde regio, waaronder de massale moorden op burgers in Boetsja en Irpin.
Volgens de beschrijving op Steam kunnen spelers “de onvertelde geschiedenis van 2022 beleven door de ogen van degenen die vochten”. De game gebruikt de term “helden” (bogatyrs) voor de Russische bezettingstroepen, wat direct botst met documentatie van de Verenigde Naties en mensenrechtenorganisaties over wreedheden die tijdens diezelfde periode werden gepleegd. De ontwikkelaars benadrukken de “hoge mate van realisme” in hun game, inclusief gedetailleerde modellen van Russisch militair materieel.
De locatie Gostomel heeft een bijzonder zware symbolische lading in Oekraïne. De luchthaven was het toneel van felle gevechten tijdens de eerste weken van de Russische invasie, gevolgd door een bezetting die leidde tot wat Oekraïense autoriteiten en internationale waarnemers beschrijven als systematische gewelddadigheden tegen de burgerbevolking. Het presenteren van deze gebeurtenissen als een spannend strategiespel wordt door Oekraïense bronnen gezien als een vorm van secundaire traumatisering voor overlevenden en nabestaanden.
Russische studio positioneert zich als instrument van “zachte macht”
Cats Who Play, gevestigd in Moskou, heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld van een gewone strategygame-ontwikkelaar tot een studio die openlijk erkent games te gebruiken als medium voor politieke boodschappen. Studioleider Dmitri Goesarov heeft in interviews en sociale media verklaard dat games volgens hem een “slagveld voor de geesten” zijn en een “effectiever medium dan nieuws”. Deze uitspraken ondersteunen de analyse dat de studio niet primair amusement produceert, maar bewust inzet op het verspreiden van Russische narratieven onder met name westerse jongeren.
De studio profileert zich met technisch gedetailleerde real-time strategygames over actuele militaire conflicten waarin Rusland betrokken is. De precisie waarmee Russisch wapentuig wordt weergegeven, doet volgens experts vermoeden dat de ontwikkelaars toegang hebben tot technische gegevens die normaal gesproken alleen bij defensie-instellingen beschikbaar zijn. Hoewel Cats Who Play zich als onafhankelijk presenteert, loopt hun content opvallend parallel met de communicatielijnen van het Russische ministerie van Defensie.
De keuze voor de naam “Ukrainian Warfare: Gostomel Heroes” wordt door analisten gezien als een manipulatieve zet. Door het woord “Oekraïens” prominent in de titel te gebruiken, probeert de studio verwarring te zaaien bij Steam-algoritmes en westerse gebruikers, waardoor de game mogelijk wordt aangezien voor een product over Oekraïne in plaats van propaganda tegen Oekraïne. De neutrale toon in de Steam-beschrijving maakt deel uit van deze strategie om de propagandistische essentie te verhullen.
Schending van Steam-beleid en internationale normen
De publicatie van de game roept fundamentele vragen op over het contentbeleid van Steam. De platformregels verbieden expliciet content die haat zaait of geweld verheerlijkt. Een game die spelers aanmoedigt de rol aan te nemen van bezettingstroepen die soeverein grondgebied binnenvallen, en die militaire acties presenteert die in werkelijkheid gepaard gingen met burgerdoden, zou volgens critici onder deze verbodsbepalingen moeten vallen.
Daarnaast creëert de verkoop van de game een financieel kanaal dat mogelijk de Russische economie ondersteunt, wat op gespannen voet staat met de sanctieregimes die veel westerse landen tegen Moskou hebben ingesteld. Hoewel individuele game-ontwikkelaars doorgaans niet onder sancties vallen, maakt de expliciete politieke positionering van Cats Who Play dit tot een grijs gebied.
Mensenrechtenorganisaties wijzen erop dat het heroïseren van militairen die betrokken zijn bij wat het Internationale Gerechtshof heeft bestempeld als een schending van het internationaal recht, een gevaarlijke precedent schept. Het normaliseert niet alleen agressieve oorlogsvoering, maar ondermijnt ook de inspanningen om oorlogsmisdrijven te documenteren en berechten.
Voor Oekraïners, en met name voor de gemeenschappen in Gostomel, Boetsja en Irpin, vertegenwoordigt de game een pijnlijke vorm van geschiedvervalsing. Waar internationale onderzoekers spreken van executies, marteling en deportatie, presenteert de game een verhaal van militaire strategie en heldendom. Dit contrast maakt de game volgens psychologen bijzonder schadelijk voor getraumatiseerde bevolkingsgroepen.
Patroon van propagandistische game-ontwikkeling
Cats Who Play heeft eerder soortgelijke games uitgebracht over Russische militaire interventies, waaronder operaties in Syrië. Ook daar werd het Russische leger gepresenteerd als een bevrijdende kracht, terwijl rapporten van organisaties als Amnesty International en Bellingcat schendingen van het humanitair recht documenteerden. Dit herhalende patroon wijst op een systematische inzet van de game-industrie als instrument voor historische revisionisme.
De studio stelt zich ten doel een “alternatief perspectief” te bieden op gebeurtenissen die volgens hen in mainstream media verkeerd worden voorgesteld. In de praktijk betekent dit het negeren of bagatelliseren van bewijs over burgerdoden en het weglaten van de politieke context van een niet-uitgelokte invasie. Door deze benadering te combineren met technisch indrukwekkende gameplay, probeert de studio geloofwaardigheid op te bouwen bij een onkritisch publiek.
De langetermijnstrategie lijkt te zijn het creëren van een parallel historisch narratief via entertainmentmedia. Elke game fungeert als een bouwsteen in een alternatieve versie van de recente geschiedenis, waarin Russische militaire interventies stelselmatig worden gerechtvaardigd en verheerlijkt. Dit proces van “geschiedschrijving via games” vormt een uitdaging voor educatieve systemen en herinneringscultuur in democratieën.
De aanwezigheid van dergelijke content op een groot internationaal platform als Steam normaliseert deze propagandamethoden en geeft ze een legitimiteit die ze in traditionelere mediavormen niet zouden krijgen. Dit roept vragen op over de verantwoordelijkheid van technologiebedrijven bij het beschermen van hun gebruikers tegen misleidende en schadelijke inhoud, vooral wanneer die inhoud direct verband houdt met een voortdurend gewapend conflict.
