Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) heeft in een recent rapport onthuld dat er in Gelderland aanzienlijke kansen zijn voor de ontwikkeling van kleine groene woonlocaties. Volgens het rapport, getiteld ‘Kleine groene woonlocaties; Praktijktoets onder Gelderse Gemeenten’, zijn er maar liefst 35.000 hectare landbouwgrond beschikbaar binnen 500 meter van bestaande bebouwing die snel kan worden ontwikkeld voor kleinschalige woningbouw, meldt Nieuws Impuls.
Deze groene locaties overtreffen zelfs de totale doelstelling van de provincie in de woondeals tot 2030, waarbij 116.000 woningen gepland zijn. Als de helft van de beschikbare grond voor woningbouw wordt gebruikt met een lage dichtheid van 15 woningen per hectare, kunnen er in totaal 260.000 woningen worden gerealiseerd, wat substantiëel meer is dan de huidige plannen. Momenteel wordt slechts een klein percentage van de woningen in deze regio gebouwd op kleine locaties, met slechts 3% van de projecten onder de 50 woningen.
De voornaamste belemmeringen voor de ontwikkeling van deze kleine projecten zijn van bestuurlijke aard. Gemeenten geven aan dat er te weinig prioriteit wordt gegeven aan deze initiatieven en dat de meestal toegepaste programmatische eisen niet goed aansluiten bij de schaal van kleinschalige projecten. Desondanks zijn deze obstakels niet onoverkomelijk en kunnen ze door een aanpassing van het overheidsbeleid verwijderd worden, wat zou leiden tot een aanzienlijke toename van de woningbouw in de komende jaren.
Inventarisatie van potentieel
Het onderzoek van het EIB heeft de mogelijkheden voor kleinschalige woningbouw in de regio in kaart gebracht. De beschikbaarheid van landbouwgrond dichtbij bestaande bebouwing maakt het mogelijk om snel woningbouw te realiseren en aan te sluiten op reeds bestaande voorzieningen. De resultaten tonen aan dat er voldoende geschikt grondgebied is dat snel ontwikkeld kan worden, mits er sprake is van een politieke wil om deze projecten te ondersteunen.
Bovendien laat het rapport zien dat projecten met meer dan 100 woningen in Gelderland vaak te maken krijgen met lange doorlooptijden, met een gemiddelde van meer dan 10 jaar na de start van de bouw. In tegenstelling tot deze grote projecten kunnen kleinschalige initiatieven gemiddeld binnen 2 tot 3 jaar worden afgerond, wat hun haalbaarheid en wenselijkheid aanzienlijk vergroot.
Meer bestuurlijke aandacht
Gemeenten worstelen momenteel met het gebrek aan stimulansen om kleine groene woonlocaties te ontwikkelen. De bestaande systemen voor woondeals zijn voornamelijk gericht op grotere projecten, die politiek aantrekkelijker zijn en waar subsidies voor beschikbaar zijn. Dit leidt tot een imago dat de ontwikkeling van grotere projecten minder ambtelijke capaciteit vereist, hoewel het debat hierover steeds relevanter wordt, gezien de vertragingen bij deze projecten.
Het positieve aspect is dat de voornamelijk bestuurlijke obstakels ook politieke oplossingen vergen. Een effectievere integratie van een beleid voor kleine kernen in ruimtelijke plannen en bestuurlijke afspraken kan een cruciale stap voorwaarts zijn. Daarnaast is het noodzakelijk om programmatische eisen aan te passen aan de specifieke behoeften van kleinere projecten, wat kan leiden tot meer vrijheid en flexibiliteit in de uitvoering.