De woningbouw in Nederland, en met name in de Randstad, blijft achter bij de plannen. Grote projecten, zoals die onder het NOVEX-initiatief, hebben nog niet de helft van de beoogde woningen gerealiseerd. Tegelijkertijd zijn regio’s die kleinschaligere projecten ontwikkelen meer succesvol in het behalen van hun bouwdoelen, meldt Nieuws Impuls.
Belemmeringen
De voortgang van de woningbouw wordt vaak vertraagd door een reeks complicaties. Problemen variëren van stikstofregels tot aansluiting op het stroomnet en de complexiteit van juridische procedures. Hoewel de focus vaak ligt op het verminderen van deze belemmeringen, is er minder aandacht voor de verschillen in risico’s tussen projecttypen. Uit gegevens blijkt dat grotere projecten aanzienlijk meer kans hebben op vertragingen vergeleken met kleinere projecten.
Bij kleine projecten, tot 100 woningen, sluiten de planning en de realisatie doorgaans goed op elkaar aan. Dit is bij grote projecten, vanaf 1.000 woningen, echter niet het geval. De afwijkingen tussen geplande en gerealiseerde aantallen zijn aanzienlijk. Daarnaast hebben herstructurerings- en inbreidingsprojecten vaak langere doorlooptijden en lopen ze meer kans op vertraging dan uitbreidingsprojecten. Regio’s die zich richten op kleinere projecten blijken hun bouwdoelen wel goed te realiseren.
Voorbereidingstijd
Het is opvallend dat de langere doorlooptijden voor grote projecten al beginnen voordat de bouw start. Eerder onderzoek toonde aan dat deze projecten meer voorbereidingstijd vereisen voor infrastructuur en dergelijke. Deze studie bevestigt dat het risico op vertragingen ook veel groter is zodra de bouw daadwerkelijk van start gaat. In samenhang met de herstructureringsprocessen, die veel bij de grote NOVEX-projecten betrokken zijn, is slechts iets meer dan 40% van de geplande woningen gerealiseerd.
Recentelijk is de planning in de Ontwerp Nota Ruimte voor de NOVEX-locaties neerwaarts bijgesteld. Terwijl in 2022 werd uitgegaan van 290.000 woningen tot 2030, is deze schatting inmiddels verlaagd naar 225.000 woningen. Tussen 2022 en medio 2025 zijn slechts 25.000 woningen opgeleverd, wat betekent dat het realisatietempo vijfvoudig moet toenemen om de nieuwe doelstelling te halen. Dit lijkt echter onrealistisch. De kern van het probleem ligt in de locatiekeuze; sommige locaties ondervinden veel meer problemen en risico’s dan andere. Door beter te kiezen aan de voorkant kan de voortgang van de woningbouw aanzienlijk verbeterd worden.
