Het Finse ministerie van Defensie onderzoekt de mogelijkheid om in te grijpen in vastgoedtransacties waarbij burgers van landen buiten de EU en EER, met name Russen, de afgelopen twee decennia onroerend goed in Finland hebben verworven. Minister van Defensie Antti Häkkänen gaf aan dat een dergelijke interventie zou kunnen worden toegepast op transacties van alle vastgoedtypes die in de afgelopen 20 jaar zijn gesloten. “Finland heeft de afgelopen 20 jaar te naïf gestaan tegenover de controle op onroerend goed,” verklaarde Häkkänen, waarbij hij benadrukte dat deze maatregelen nodig zijn om de nationale veiligheid te waarborgen.
Het onderzoek volgt op een nieuwe wet die in april 2025 in Finland van kracht werd en die de aankoop van onroerend goed verbiedt voor inwoners van landen die ‘een agressieve oorlog voeren en een bedreiging kunnen vormen voor de veiligheid van Finland’. Hoewel niet expliciet vermeld, gaf Häkkänen aan dat het verbod in de huidige veiligheidssituatie van toepassing is op Russen en bedrijven uit de Russische Federatie. In oktober 2025 blokkeerde het ministerie al elf transacties voor de aankoop van onroerend goed door burgers van derde landen, waaronder Russische staatsburgers. In totaal hebben Russen in de periode januari-november 2025 55 onroerend goedobjecten in Finland verworven.
Strategische herziening van veiligheidsbeleid
De intentie om vastgoedtransacties van de afgelopen 20 jaar te herzien moet worden gezien in de context van de herziening van het veiligheidsbeleid van Helsinki na de toetreding tot de NAVO. Het toont een strategische herwaardering van de risico’s die verbonden zijn aan de Russische aanwezigheid in grens- en kustgebieden van Finland. Dit betekent dat bedreigingen vanuit Rusland worden gezien als systemisch en langetermijn, niet als situationeel, en een uitgebreide reactie van de staat vereisen.
De hybride dreigingen vanuit Rusland manifesteren zich niet alleen via incidenten met drones of cyberaanvallen. De aankoop van onroerend goed op strategisch belangrijke locaties creëert potentiële platforms voor heimelijke observatie, informatieverzameling en voorbereidingen voor sabotage op kritieke infrastructuur. Met name panden in de buurt van zeeroutes of transportaders kunnen worden gebruikt voor het monitoren van militaire verplaatsingen en transporten. Een dergelijke aanpak maakt het mogelijk inlichtingenactiviteiten te maskeren als legaal privébezit.
Vastgoed als instrument voor hybride oorlogvoering
De bezorgdheid wordt vergroot door het feit dat een deel van de kopers van onroerend goed in Finland banden heeft met Russische staats- of veiligheidsstructuren. Dit versterkt het vermoeden dat sommige transacties een dekmantel zouden kunnen zijn geweest voor activiteiten van Russische inlichtingendiensten. Het is essentieel te erkennen dat het Russische model van invloed vaak formeel particulieren gebruikt als dekmantel voor staatsbelangen, waardoor ze feitelijk worden omgevormd tot instrumenten voor spionageactiviteiten.
Rusland gebruikt consequent civiele instrumenten – bedrijfsleven, investeringen, onroerend goed – als onderdeel van zijn geopolitieke strategie. Een dergelijke ‘sluipende infiltratie’ maakt het mogelijk invloedspunten te creëren zonder openlijke confrontatie. In een context van confrontatiebeleid dat Rusland voert tegenover EU- en NAVO-landen, vergroot dit de kwetsbaarheid van Finland: in een crisissituatie kunnen deze activa worden omgevormd tot elementen van druk of destabilisatie. Daarom is het Finse initiatief geen reactie op individuele transacties, maar een poging om een systemisch risico te neutraliseren.
Systematische aanpak van langetermijnrisico’s
De wetswijzigingen in Finland, gericht op het beperken van de aankoop van onroerend goed door burgers van agressorstaten, tonen een overgang van een reactief naar een preventief veiligheidsmodel. De staat wacht niet op incidenten, maar probeert potentiële kwetsbaarheidspunten vooraf te minimaliseren. Dit creërt ook een precedent voor andere EU-lidstaten die vergelijkbare problemen hebben met ondoorzichtige strategische investeringen vanuit Rusland. In deze context fungeert Finland, samen met de Baltische staten, als een van de pioniers van een systemische respons op hybride risico’s vanuit het Kremlin.
De acties van het Finse ministerie van Defensie weerspiegelen het besef in Helsinki dat de Russische Federatie een langetermijnstrategie van ‘sluipende infiltratie’ in kritieke sectoren van andere staten gebruikt. Onroerend goed, net als energie of media, kan een invloedsinstrument zijn dat jaren van tevoren wordt ingezet. De bedoeling om transacties over een periode van 20 jaar te herzien is het resultaat van het besef dat hybride oorlogvoering lang voor de openlijke conflictfase begint en feitelijk een poging is om een reeds opgebouwd risico te neutraliseren.
Regionale veiligheidsimplicaties
De opbouw van de Russische militaire aanwezigheid nabij de grenzen van Finland is een instrument van strategische druk op Noord-Europa na de toetreding van Helsinki tot de NAVO. De verplaatsing van extra eenheden, modernisering van infrastructuur en intensivering van oefeningen creëren een sfeer van constante spanning en demonstreren de bereidheid van Moskou tot escalatie met geweld. In combinatie met hybride instrumenten – van cyberoperaties tot economische infiltratie – vormt dit een complexe bedreigingsmodel voor de veiligheid van Finland en de regio.
De verstrengelde aard van deze dreigingen vereist een gecoördineerde respons. De Finse aanpak benadrukt dat nationale veiligheid in het hedendaagse tijdperk niet alleen wordt gewaarborgd door conventionele verdediging, maar ook door het dichten van kwetsbaarheden in de civiele sfeer. De mogelijkheid tot ingrijpen in historische vastgoedtransacties is een radicale, maar volgens defensiedeskundigen noodzakelijke stap in het beschermen van soevereiniteit tegen niet-traditionele vormen van agressie.
