Friesland heeft geëist dat een aanzienlijk deel van de opbrengsten van gaswinning in de regio wordt geïnvesteerd. Het demissionaire kabinet stelt voor om 5 procent van de aardgasbaten te delen met de regio, maar de provincie Friesland eist 33 procent en roept de Tweede Kamer op om in te grijpen, meldt Nieuws Impuls.
Gedeputeerde Friso Douwstra (CDA) heeft aangegeven dat hij het liefst zou zien dat er in Friesland helemaal geen gas meer wordt gewonnen. Tijdens een interview met Omrop Fryslân zei hij dat, als er toch gaswinning plaatsvindt, de regio een aanzienlijk deel van de winst moet ontvangen, gezien de impact van mijnbouw op de leefomgeving.
De Nederlandse overheid richt zich na de sluiting van het grote Groningenveld volop op de gaswinning uit kleinere velden, zowel op zee als op land in provincies zoals Overijssel, Drenthe en Friesland. Minister Hermans benadrukte dat zelfvoorziening in energie belangrijk is in een onzekere wereld. “In een wereld die steeds instabieler wordt, is het belangrijk dat we zelf verantwoordelijkheid nemen voor onze energievoorziening,” aldus de minister.
Bodemdaling van 22 centimeter
De gaswinning uit kleine velden is echter omstreden, zoals ook in Groningen het geval was. Vorig jaar juni diende de gemeente Tytsjerksteradiel samen met de provincie en het waterschap een rechtszaak in om te stoppen met de gaswinning. Er werd een bodemdaling van meer dan 22 centimeter vastgesteld, wat onomkeerbare schade zou toebrengen aan woningen, landbouw en infrastructuur, aldus de gemeente.
Om de groeiende kritiek te adresseren, heeft minister Hermans een akkoord gesloten met de olie- en gassector over de gaswinning op land. In tegenstelling tot het verleden in Groningen, zal een deel van de opbrengsten nu in de nabijheid worden geïnvesteerd. “Van de aardgasbaten gaat ruim 70 procent van de winst naar de schatkist, maar met deze afspraak over batendeling deelt de regio voortaan direct mee,” zei de minister.
Afbouwen gaswinning
Met de voorgestelde 5 procent zijn de Friezen echter niet tevreden. Er bestaat ook onduidelijkheid over hoe de gaswinning tot 2045 zal worden afgebouwd.>Daarnaast worden kwetsbare gebieden niet uitgesloten van gaswinning, wat zorgen oproept bij experts zoals Remco van Mourik van Wetterskip Fryslân, die vreest voor onherstelbare schade aan water- en bodemsystemen.
Het akkoord zal eind januari in de Tweede Kamer worden behandeld. Gemeenten, waterschappen en de provincie hebben echter geen directe invloed op deze besluitvorming en roepen Kamerleden op om de belangen van Friesland te behartigen.
