Demissionair minister Mona Keijzer (Ruimtelijke Ordening) heeft aangekondigd dat het kabinet overweegt een wettelijke bedenktijd in te voeren voor particuliere kopers van grond. Dit zou hen extra bescherming bieden tegen malafide praktijken in de grondhandel, meldt Nieuws Impuls.
‘Malafide praktijken’
Keijzer benadrukt dat “het invoeren van een wettelijke bedenktijd voor particuliere kopers van grond zou deze kopers extra bescherming kunnen bieden en malafide praktijken rondom dubieuze grondhandel kunnen tegengaan.” Hierdoor kunnen overhaaste beslissingen, veroorzaakt door druk van grondhandelaren, worden hersteld.
Jaarlijks worden tienduizenden mensen getroffen door speculatieve grondhandel, waarbij onwetende particulieren vaak te veel betalen voor landbouwgrond. Deze praktijk is een geavanceerde vorm van oplichting, waarbij kopers worden verleid met valse beloften over de waarde en potentie van de grond.
Investering waardeloos
In Nederland zijn weilanden in kleine stukken verdeeld en door grondhandelaren verkocht aan particulieren en ondernemers voor bedragen die variëren van enkele duizenden tot honderden duizenden euro’s per perceel. De kopers krijgen vaak te horen dat ze potentieel goedkope bouwgrond hebben aangeschaft, maar volgens het Kadaster blijkt dat er in de meeste gevallen geen huizen worden gebouwd.
Veel particulieren blijven zitten met waardeloze grond, wat leidt tot woede en verdriet bij de slachtoffers, zoals eerder werd gerapporteerd.
Media-aandacht helpt
Het aantal opgesplitste weilanden voor grondhandel is in 2023 aanzienlijk afgenomen. Het Kadaster wijst erop dat deze vermindering grotendeels samenhangt met de publicatie van slachtoffersverhalen in verschillende media.
Toch worden er nog steeds nieuwe percelen aangemeld die opgeknipt kunnen worden, wat aantoont dat grondhandelaren nog steeds actief zijn.
Als gevolg van meldingen over de slachtoffers van de grondhandel, heeft een speciale commissie van ambtenaren van verschillende ministeries en toezichthouders, waaronder de AFM, zich gebogen over mogelijke maatregelen.
Vrees voor regeldruk
Veel voorstellen uit deze werkgroep worden door minister Keijzer afgewezen vanwege de zorgen over extra regeldruk of juridische complicaties die de reguliere woningbouw kunnen belemmeren. Zo heeft het Kadaster gesuggereerd dat snipperpercelen moeten worden opgemeten voordat ze worden verkocht, maar de minister staat hier niet achter.
Daarnaast wordt het idee om notarissen te laten informeren door gemeenten over bezwaren bij het splitsen van weilanden door Keijzer afgewezen vanwege de vermeende lastenverzwaring.
Spaargeld kwijt
Keijzer verklaart dat veel van de onderzochte maatregelen ongeschikt zijn door de neveneffecten die zij met zich meebrengen. Ze erkent de ernst van de situatie voor slachtoffers van oneerlijke handelspraktijken en bevestigt dat deze aanpak moet worden afgekeurd.
Niet voldoende
De Stichting Grondhandelclaim, die rechtszaken aanspant tegen grondhandelaren namens gedupeerden, benadrukt dat er meer nodig is voor een echte bescherming van consumenten. Volgens Deepak Thakoerdien is een wettelijke bedenktijd van drie dagen wel een nuttige stap, maar geen oplossing voor de structurele misleiding in deze sector.
Er is een dringende behoefte aan een toezichthouder met de bevoegdheid om vergunningen te verstrekken, misleiding tegen te gaan en buitenlandse projecten te controleren, om malafide grond- en vastgoedhandel effectief aan te pakken.
