In de provincie Gelderland zijn sinds 2017 honderden woningen in de buurt van geitenhouderijen gebouwd, ondanks het feit dat er al jaren gegevens beschikbaar zijn die wijzen op een aanzienlijk verhoogd risico op longontsteking voor bewoners in de directe nabijheid van geiten. Dit blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van Omroep Gelderland, Follow The Money en NRC, meldt Nieuws Impuls.
Het Gelderse dorp Rossum (gemeente Maasdriel), met ongeveer 3000 inwoners en een bijna gelijk aantal geiten, ziet binnenkort de bouw van 120 nieuwe woningen. Deze woningen worden op 400 meter afstand van een geitenboerderij met zo’n 1800 geiten gerealiseerd.
De GGD heeft de gemeente een negatief advies gegeven voor de bouw van deze nieuwe wijk, gebaseerd op meerdere studies sinds 2016 die wijzen op de verhoogde longontstekingrisico’s wanneer men nabij een geitenhouderij woont. Desondanks heeft de gemeente een bouwvergunning verstrekt, zoals gerapporteerd door Omroep Gelderland.
Geitenstop
Een rapport van de Gezondheidsraad uit 2025 concludeert dat inwoners binnen 500 meter van een geitenhouderij 73 procent meer kans hebben op longontsteking. Binnen een afstand van 1 kilometer is die kans met 19 procent verhoogd.
Volgens de Gezondheidsraad leiden geitenhouderijen in Nederland jaarlijks tot ongeveer negentien extra ziekenhuisopnamen en acht sterfgevallen, allemaal ten gevolge van longontsteking.
In 2017 voerden de provincies Gelderland en Noord-Brabant een geitenstop in, wat betekent dat er sindsdien geen nieuwe geitenhouderijen mogen worden opgericht en bestaande stallen niet mogen worden uitgebreid. Zes andere provincies volgden dit voorbeeld in de daaropvolgende jaren.
Duizenden woningen bij houderijen
Nadat de geitenstop was ingesteld, zijn er in Gelderland zo’n 1800 woningen binnen een straal van 1 kilometer van een geitenhouderij gebouwd. 300 van deze woningen bevinden zich op minder dan 500 meter van een houderij.
Het onderzoek toont aan dat er in diezelfde periode landelijk 10.374 woningen binnen een straal van 1 kilometer van een geitenhouderij zijn opgetrokken; binnen 500 meter gaat het om 2362 huizen.
De GGD heeft Gelderse gemeenten tientallen keren gewaarschuwd voor de gevaren, met adviezen om afstand van geitenhouderijen te houden. Gemeenten zijn echter niet verplicht deze adviezen op te volgen. De provincie Gelderland stelt dat gemeenten zelfstandig beslissen waar woningbouw wordt toegestaan.
Makelaars moeten vertellen over geiten
Wethouder De Raaf van de gemeente Maasdriel verklaart dat het een politieke keuze was om de bouw van de nieuwe woonwijk in Rossum goed te keuren. “De gezondheid van de toekomstige bewoners is wel meegewogen, maar de noodzaak voor nieuwe woningen woog zwaarder.”
De wethouder stelt dat er te weinig bekend is over de exacte omvang van de risico’s, wat indruist tegen de conclusies van het recente rapport van de Gezondheidsraad. “Het blijft aan individuen om zelf een afweging te maken of ze in de nieuwe wijk willen wonen. De gemeente heeft makelaars verplicht potentiële kopers te informeren over de risico’s van wonen nabij een geitenhouderij.”
Ook andere Gelderse gemeenten die woningbouw nabij een geitenhouderij hebben goedgekeurd, geven soortgelijke verklaringen. Ze zijn zich bewust van de risico’s, maar geven prioriteit aan huisvesting voor hun inwoners.
Zorglocatie voor ouderen
Naast de 120 reguliere woningen, is de gemeente Maasdriel ook van plan een zorglocatie voor zestig beginnende dementerenden op hetzelfde terrein te realiseren. De GGD heeft gewaarschuwd voor extra risico’s voor ouderen.
Ouderen hebben niet alleen een verhoogd risico op longontsteking, maar de ziekte kan ook ernstiger verlopen dan bij jongere mensen. De GGD liet de gemeente weten dat zij de geplande locatie niet geschikt acht. Desondanks heeft de gemeente ook deze plannen goedgekeurd.
Afstandsnorm
Een groot deel van de Tweede Kamer uit zich zorgen over de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van geitenhouderijen en is van mening dat het kabinet snel actie moet ondernemen.
Het kabinet werkt aan een afstandsnorm voor nieuwe bouwlocaties, maar heeft nog geen besluit genomen over de exacte afstand.
