De gemeente Westerveld in Drenthe heeft besloten de uitbreiding van de sierteelt tijdelijk te verbieden. Dit besluit komt te midden van bezorgdheid onder bewoners over mogelijke gezondheidsrisico’s door het gebruik van bestrijdingsmiddelen door telers, meldt Nieuws Impuls.
“Wij willen onze verantwoordelijkheid nemen”, zegt wethouder Frank Foreman (VVD). “Er leven zorgen bij onze inwoners, maar ook bij de telers. Wij vinden dat we duidelijkheid moeten bieden.”
In Westerveld, waar onder andere de kernen Diever, Dwingeloo en Havelte liggen, zijn er in de afgelopen jaren frequent demonstraties georganiseerd door zowel bewoners als lelietelers.
De controverse rond de sierteelt is toegenomen sinds in 2019 op verschillende locaties in Drenthe 57 soorten bestrijdingsmiddelen werden aangetroffen in groenten en bodem nabij lelieteelt. Het RIVM concludeerde twee jaar later dat er mogelijk een verband is tussen deze middelen en neurodegeneratieve aandoeningen, zoals de ziekte van Parkinson.
Vorige jaar hebben vijftig artsen, waaronder huisartsen, kinderartsen en jeugdartsen, de gemeente opgeroepen om het gebruik van pesticiden nabij woningen onmiddellijk te verbieden.
De lelie- telers stellen dat ze de wet naleven en alleen goedgekeurde middelen gebruiken volgens het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb).
Bewonersdemonstraties
De gemeente heeft in de afgelopen jaren meerdere keren bemiddeld tussen bewoners en telers om rechtszaken te voorkomen. Wethouder Foreman komt regelmatig in actie wanneer bewoners protesteren tegen de aanleg van een sierteeltveld nabij scholen of woonwijken.
“Ieder jaar staan we bij scholen en voeren we dezelfde gesprekken”, zegt hij. “Dan moeten we telers vragen te vertrekken op vrijwillige basis. Dat kan anders.”
We zijn een kleine gemeente en hebben geen kas om grote financiële risico’s te lopen.
Om te voorkomen dat telers hun areaal substantieel uitbreiden of nieuwe velden aanleggen, komt de gemeente nu met een tijdelijk verbod. In februari komt wethouder Foreman met definitieve regels, hoewel de details nog niet zijn vastgesteld.
De gemeente onderzoekt verschillende scenario’s, van een totaalverbod tot geen actie ondernemen. De voorlopige voorkeur van de wethouder en zijn collega’s is een strook van 50 meter tussen de sierteeltvelden en woningen/scholen, waar geen sierteelt meer mag plaatsvinden.
Juridisch houdbaar
“Dat blijkt juridisch het meest houdbaar”, zegt Foreman. “De Raad van State hanteert momenteel ook 50 meter voor nieuwbouw, dus dat lijkt ook handhaafbaar voor bestaande bouw. We willen geen maatregel nemen die we niet kunnen uitvoeren.”
De gemeente hoopt hierdoor ook het aantal schadeclaims van boeren te beperken, die hinder ondervinden van de maatregelen. “We zijn een kleine gemeente en hebben geen kas om grote financiële risico’s te lopen.”
Kop boven sierteeltveld
Westerveld is een van de eerste gemeenten in Nederland die initiatief neemt en eigen regels opstelt. “We steken onze spreekwoordelijke kop boven het sierteeltveld uit”, aldus Foreman. Hij wijst erop dat ook andere gemeenten zoals Lochem (Gelderland), Weststellingwerf (Noord-Holland) en Sevenum (Limburg) aan specifiek sierteeltbeleid werken. “Wat ontbreekt is landelijk beleid. Het wordt nu een soort lappendeken.”
Foreman waarschuwt dat het gevolg kan zijn dat rechters het beleid gaan bepalen, omdat het niet langer gaat om wat de gemeente wil, maar wat juridisch haalbaar is. “We willen echt dat het Rijk duidelijkheid biedt. Ook op thema’s als mest en stikstof blijft dat uit. Dit creëert veel onzekerheid in de landbouwsector.”
