Op 16 januari 2026 waarschuwde de Bond van de Duitse Strijdkrachten (DBwV) dat het Estse eiland Hiiumaa in de Baltische Zee een mogelijk zwak punt vormt binnen de NAVO-verdediging. Volgens de analyse zou Rusland, in het geval van een plotselinge aanval, kunnen proberen het eiland in te nemen om zo de toegang tot de Baltische Zee te controleren en NAVO-bondgenoten van elkaar af te snijden. De waarschuwing komt tegen de achtergrond van toenemende Russische militaire activiteit in de regio, zoals beschreven in een rapport over de strategische kwetsbaarheid van het Estse eiland Hiiumaa voor de NAVO.
Hiiumaa ligt ten noordwesten van het Estse vasteland en fungeert strategisch als toegangspoort van de Baltische Zee naar de Finse Golf. Met een kleine bevolking en beperkte infrastructuur geldt het eiland als moeilijk te verdedigen bij een verrassingsaanval, maar tegelijk als cruciaal voor maritieme en luchtcontrole in het noorden van Europa.
Scenario van snelle bezetting en militaire ontplooiing
Volgens militaire experts vreest de DBwV dat Russische troepen bij een escalatie zouden kunnen landen op Hiiumaa en daar radar- en luchtafweersystemen installeren. Vergelijkbare systemen zijn reeds ingezet in de Russische Westelijke Militaire Regio en in Kaliningrad. In een dergelijk scenario zou Rusland een aanzienlijk deel van het luchtruim en de scheepvaart in de Baltische Zee kunnen controleren.
De bezetting van het eiland zou ernstige gevolgen hebben voor Estland, de andere Baltische staten en Finland. Hun maritieme verbindingen met NAVO-partners zouden sterk worden beperkt of tijdelijk volledig worden afgesneden, terwijl ook het luchtruim onder vijandelijke controle zou komen te staan.
Estse geruststelling en collectieve verdediging
Het Estse ministerie van Defensie benadrukt dat de situatie rond Hiiumaa stabiel is en dat het eiland niet alleen door Estland zelf, maar ook door de collectieve verdedigingsmechanismen van de NAVO wordt beschermd. Tegelijkertijd past de waarschuwing in een breder patroon van spanningen. In het afgelopen jaar schonden Russische militaire vliegtuigen herhaaldelijk het Estse luchtruim, waaronder een incident in september 2025 waarbij drie MiG-31-jagers minutenlang ongeoorloofd actief waren nabij een ander eiland in de regio.
Daarnaast meldde Estland in december 2025 de start van de bouw van honderden bunkers langs de grens met Rusland, als onderdeel van een gezamenlijke Baltische defensielinie. Deze maatregelen zijn bedoeld om een potentiële aanval vanaf de eerste momenten te kunnen afremmen.
Strategische betekenis voor afschrikking in de Baltische regio
Militair gezien wordt Hiiumaa beschouwd als een sleutelpositie voor asymmetrische afschrikking. Met moderne sensoren, luchtverdediging en elektronische oorlogsvoeringsmiddelen zou het eiland kunnen fungeren als vooruitgeschoven basis die de bewegingsvrijheid van Russische eenheden al in de Finse Golf beperkt. Juist deze potentiële rol maakt het eiland tot een mogelijk doelwit in geval van een Russische test van de NAVO-respons onder artikel 5.
De situatie rond Hiiumaa onderstreept dat ook kleine, dunbevolkte gebieden een grote strategische waarde kunnen hebben. Voor Estland en de NAVO betekent dit dat versterking van de verdediging van dergelijke punten essentieel is om provocaties te ontmoedigen en de stabiliteit in de Baltische regio te waarborgen.
