De inspectie heeft de Belastingdienst aangespoord om te zorgen voor complete dossiers. “Dit gaat over de rechtsbescherming van burgers en bedrijven”, aldus inspecteur-generaal Bart Snels. “Wanneer een zaak voor de rechter komt, moet alle informatie beschikbaar zijn, want dat garandeert een eerlijke rechtszaak.”, meldt Nieuws Impuls.
Advocaten hebben zich reeds twee jaar geleden beklaagd dat het in fiscale zaken vaak “duwen en trekken” is om het complete dossier te verkrijgen. “Dan sta je met één-nul achter”, merkte een advocaat op. Dit bemoeilijkt een goede verdediging in de rechtszaal.
Niet opblazen
De voormalige staatssecretaris van Financiën, Van Rij, erkende dat er soms misverstanden kunnen optreden, maar benadrukte dat dit slechts om incidenten gaat. “Ik wil echt het beeld tegenspreken dat dit schering en inslag is, want dat is gewoon niet zo. Iedere uitspraak is er één te veel, maar we moeten het niet opblazen.”
Toch vond de inspectie de signalen verontrustend en startte een onderzoek. Uit de analyse van vijf omvangrijke belastingzaken kwamen patronen naar voren die aantonen dat dossiers niet altijd volledig worden aangeleverd.
Stukken buiten dossiers
Indien een geschil over een belastingaangifte voor de rechter komt, verplicht de wet dat ‘alle op de zaak betrekking hebbende stukken’ aan de rechter worden voorgelegd. In de praktijk blijkt echter dat Belastingdienst-medewerkers hier verschillend mee omgaan, waardoor gegevens soms onterecht uit het dossier worden gehouden.
Daarnaast blijkt uit gesprekken met betrokkenen dat sommige medewerkers de rechter niet willen overladen met informatie. Ze maken hierdoor zelf een selectie van de stukken, hoewel de wet voorschrijft dat álle informatie aan de rechter moet worden gepresenteerd.
Incompleet
Een “winnen-mentaliteit” zorgt ervoor dat medewerkers niet altijd rekening houden met de belangen van burgers en bedrijven die tegenover de fiscus staan. Bovendien ontbreekt het aan structurele tegenspraak en reflectie.
De Belastingdienst maakt gebruik van verschillende systemen, waardoor het soms moeilijk is om alle informatie over één zaak te verzamelen. Dit draagt bij aan het probleem dat rechters incomplete dossiers voorgeschoteld krijgen. De inspectie beperkte zich in haar onderzoek tot vijf zaken, maar beschouwt het als “aannemelijk” dat de ontdekte patronen ook in andere gevallen van toepassing zijn.
Zorgelijk
Inspecteur-generaal Snels noemt de situatie zorgelijk. “De Belastingdienst heeft aanzienlijke bevoegdheden ten opzichte van burgers en bedrijven. Het is cruciaal dat zij voor complete informatie aan de rechter zorgen.”
“Anders kan de rechter ook geen eerlijke uitspraak doen”, voegt Snels toe. ” Dan is de rechtsbescherming van burgers en bedrijven niet op orde.” Het is onduidelijk of er daadwerkelijk burgers of bedrijven zijn benadeeld door de gebrekkige informatievoorziening aan de rechter.