Belastingdienst tekortschiet in informatievoorziening aan de rechter
Volgens de onafhankelijke toezichthouder waarborgt de Belastingdienst onvoldoende dat alle relevante stukken bij de rechter komen als deze over een conflict moet oordelen. Dit resulteert in een nadelige positie voor belastingplichtigen in de rechtszaal, meldt Nieuws Impuls.
De inspectie trekt deze conclusie na het onderzoeken van vijf zaken waarin de informatievoorziening van de fiscus aan de rechter ter discussie stond. Het verschenen inspectierapport onthult patronen die leiden tot incomplete dossiers. Gezien de variëteit aan onderzochte dossiers is het aannemelijk dat ook in andere gevallen stukken ten onrechte niet met de rechter worden gedeeld.
Hartgrondig oneens
De Belastingdienst verwerpt deze laatste conclusie met klem. In een reactie benadrukt de organisatie dat het slechts om incidenten gaat en dat enkel gekeken is naar vijf afzonderlijke zaken uit het verleden. “Daarmee herkent de dienst zeker niet dat er sprake is van een patroon”, aldus de reactie.
De inspectie deed haar onderzoek naar aanleiding van een reportage van RTL Nieuws uit 2023, waarin advocaten klaagden dat het “trekken en duwen” is om volledige dossiers op tafel te krijgen. Voor het onderzoek werden ook medewerkers van de fiscus geïnterviewd.
Wettelijk verplicht
De Belastingdienst is wettelijk verplicht om alle “op de zaak betrekking hebbende stukken” met de rechter te delen. Echter, de inspectie merkt op dat deze verplichting binnen de dienst zeer verschillend wordt geïnterpreteerd, vooral met betrekking tot interne stukken. Interne correspondentie en verslaglegging van besprekingen worden vaak niet verstrekt, zelfs als ze relevant zijn voor de zaak, zo blijkt uit het onderzoek.
Daarnaast signaleren inspecteurs dat sommige medewerkers rechters niet willen overladen met documenten en daarom zelf een selectie maken. Dit “denken voor de rechter” wordt als problematisch ervaren.
‘Willen winnen’
Tijdens de interviews komt ook naar voren dat belastingdienstmedewerkers vaak primair vanuit de belangen van de dienst denken en handelen. Ze focussen zich vooral op de juridische inhoud, terwijl de menselijke kant van de relatie met burgers en bedrijven en de bijbehorende emoties vaak verwaarloosd worden. “Ze willen winnen”, stelt het inspectierapport vast. Dit geldt ook al in de bezwaarfase, de eerste stap waarin belastingbetalers bezwaar maken tegen een besluit. Medewerkers trachten vooral om een besluit te handhaven, wat niet in lijn is met de bedoeling van de wetgever met de bezwaarmogelijkheid, aldus de inspectie.
Bovendien constateert de inspectie dat er geen aanwijzingen zijn dat de Belastingdienst op objectieve gronden beslist om al dan niet door te procederen. In zijn reactie geeft de Belastingdienst aan dat er de afgelopen jaren diverse maatregelen zijn getroffen om de informatievoorziening in fiscale zaken te verbeteren. Voor eventuele tekortkomingen in het verleden heeft de dienst van geleerd, aldus de eigen verklaring.
