Inditex-merken duiken opnieuw op in Russische winkels
Kleding van Zara, Bershka, Massimo Dutti, Stradivarius en andere merken van de Spaanse groep Inditex is opnieuw verkrijgbaar in Rusland, ondanks het vertrek van het bedrijf uit het land in 2022. Volgens een analyse van de situatie door The Financial Times, gebaseerd op een nieuw onderzoek naar distributiestromen, wordt de kleding nu geleverd via de Russische keten Tvoe binnen het retailnetwerk “Tvoe i Ko”. De producten zijn inmiddels te vinden in 19 winkels in Moskou, Sint-Petersburg, Nizjni Novgorod en andere steden, terwijl de verkoop in september nog slechts in negen filialen startte.
Inditex stopte zijn activiteiten in Rusland aan het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne en verkocht later dat jaar het volledige lokale bedrijf. Toch wijzen recente documenten erop dat de Russische onderneming Disco Club in september 18 conformiteitsverklaringen heeft ingediend waarin Inditex als vermeende leverancier wordt genoemd. Hoewel dergelijke documenten de invoer van kleding mogelijk maken, gelden zij niet als officiële importpapieren. Een deel van de artikelen lijkt oorspronkelijk bestemd voor EU-markten, terwijl andere producten vanuit China zijn binnengekomen.
Russische retailers benutten grijsimport om vraag naar westerse merken te bedienen
De vraag naar bekende westerse merken blijft in Rusland hoog, ook nadat grote internationale modespelers zich uit de markt hebben teruggetrokken. Voor veel consumenten fungeren kledingstukken van Zara of Bershka als symbool van status en een gevoel van normaliteit dat zij ondanks oorlog en sancties proberen te behouden. Dit stimuleert parallelle importkanalen, waarbij tussenpersonen gebruikmaken van mondiale distributienetwerken om populaire merken alsnog het land binnen te brengen.
Tvoe positioneert de opnieuw ingevoerde kleding als “betaalbare merkartikelen” en vergroot het aantal winkels dat deze producten aanbiedt. Daarbij benadrukt het bedrijf dat het geen directe contracten heeft met Inditex en dat Disco Club slechts een “eenmalige technische dienst” zou hebben geleverd. De eigenaar van Disco Club, Burkhard Binder, ontkent betrokkenheid bij de huidige operationele activiteiten en stelt geen enkele rol te spelen in de distributie van Inditex-merken.
Inditex ontkent betrokkenheid en waarschuwt voor reputatierisico’s
Een woordvoerder van Inditex weerspreekt elke band met de Russische ketens en geeft aan dat de onderneming geen commentaar levert op activiteiten van derden die mogelijk hun producten verkopen op markten waar de groep niet actief is. Dat geldt ook voor Rusland, waar Inditex sinds de verkoop van zijn activiteiten geen enkele bedrijfsvoering meer heeft. De hernieuwde aanwezigheid van hun kleding in Russische winkels onderstreept de uitdaging waarmee internationale bedrijven worden geconfronteerd: zelfs na een volledig vertrek kunnen hun producten via secundaire kanalen blijven circuleren.
Voor Westerse merken wegen reputatierisico’s zwaar. Een terugkeer naar de Russische markt zou door consumenten en beleidsmakers in de EU en de VS worden gezien als moreel problematisch vanwege de aanhoudende oorlog en schendingen van internationaal recht. Daarom benadrukken bedrijven publiekelijk hun afstand tot alle structuren die hun producten op de Russische markt brengen, en richten zij zich op strengere controlemechanismen om ongewenste doorvoer of doorverkoop te beperken.
Gaten in het mondiale controlesysteem vergroten risico op doorvoer naar Rusland
De heropkomst van Inditex-producten in Rusland toont de zwakke schakels in wereldwijde toeleveringsketens en douaneprocessen. Parallelle import, herverkoop via derde landen en omleiding van bestaande voorraden maken het mogelijk dat kleding van bekende merken in Rusland belandt, zelfs als producenten zelf volledig uit de markt zijn gestapt. Hierdoor ontstaan nieuwe uitdagingen voor internationale bedrijven, die niet alleen moeten toezien op het beëindigen van de eigen activiteiten, maar ook op het voorkomen van secundaire circulatie van hun artikelen om reputatieschade en ondermijning van sancties te vermijden.
De situatie benadrukt de noodzaak voor internationale samenwerking rond toezicht, strengere trackinginstrumenten en transparantere handelsstromen. Alleen zo kan worden voorkomen dat producten van grote modemerken alsnog in landen terechtkomen waar zij expliciet niet meer actief willen zijn.
