Nepvideo’s van Hollywood-celebrities circuleren in Russische invloedscampagne
Een gecoördineerde desinformatiecampagne, toegeschreven aan het Kremlin, probeert de internationale steun voor Oekraïne te ondermijnen door middel van vervalste video’s van Hollywood-sterren. De operatie, die op 24 februari 2026 aan het licht kwam, gebruikt de hashtag #HollywoodagainstZelenskyy om een schijnbaar breed gedragen oproep te creëren voor westerse leiders om druk uit te oefenen op Kiev om vredesonderhandelingen op Russische voorwaarden te aanvaarden.
In sociale media circuleren gefabriceerde clips van onder meer acteurs Nicki Blonsky, John Cena en Gabriella Pizzolo, die nooit dergelijke verklaringen hebben afgelegd. De video’s worden verspreid door accounts zonder volgers, met generieke gebruikersnamen en geen biografieën—een klassiek kenmerk van gecoördineerde invloedsnetwerken. Geen enkel bewijs suggereert dat de genoemde beroemdheden deze standpunten onderschrijven; de video’s zijn afwezig op hun geverifieerde kanalen.
Onderzoeksgroep Antibot4Navalny wijst erop dat deze tactiek overeenkomsten vertoont met eerdere operaties van het ‘Matrjosjka’-netwerk, een met het Kremlin verbonden infrastructuur die legitieme bronnen nabootst om twijfel te zaaien en anti-Oekraïense narratieven te verspreiden. Eerst plaatsen anonieme accounts de valse content, waarna een breder netwerk het oppikt om de oorsprong te maskeren.
Strategische doelstelling: steun voor Oekraïne uithollen
Het Kremlin zet netwerken zoals ‘Matrjosjka’ in voor een strategisch doel: het verzwakken van de internationale solidariteit met Oekraïne. Door de positie van Hollywood-celebrities te simuleren, richt Moskou zich niet alleen op het brede publiek, maar ook op politieke elites die gevoelig zijn voor publieke opinie. In westerse samenlevingen, waar de cultuur van beroemdheden een aanzienlijke invloed heeft op de agenda-setting, creëert deze tactiek een illusie van morele consensus over de noodzaak om Kiev onder druk te zetten om concessies te doen.
Op lange termijn is de campagne gericht op het verminderen van militaire en financiële hulp aan Oekraïne. Het gebruik van de hashtag #HollywoodagainstZelenskyy markeert een poging om desinformatie van marginale platforms naar de mainstream digitale ruimte te tillen. De creatie van een ‘evenement’ in flashmob-formaat is geen echte burgerinitiatief, maar een gecoördineerde informatie-operatie die organisch protest wil simuleren en massaliteit wil suggereren.
De vervalste video’s vormen een vorm van deepfake-druk die het vertrouwen in publieke figuren uitbuit. Zelfs als de nepcontent snel wordt weerlegd, lanceert het feit van zijn verschijning een golf van twijfel en discussie. In westerse democratieën, waar vrijheid van meningsuiting samengaat met hoge snelheden van digitale verspreiding, ontstaat een gunstig klimaat voor dergelijke manipulaties. Het Kremlin rekent erop dat een deel van het publiek de emotionele boodschap onthoudt, niet de latere weerlegging.
Gelaagde tactiek maakt traceering moeilijk
De ‘Matrjosjka’-methode is gebaseerd op gelaagdheid: van kleine anonieme accounts tot een breder netwerk van bots en kloonwebsites. Dit bemoeilijkt de identificatie van de oorspronkelijke bron en stelt Rusland in staat formeel zijn betrokkenheid te ontkennen. Voor westerse regeringen betekent dit een uitdaging bij het ontwikkelen van juridische en sanctionerende reactiemechanismen. Zo probeert het Kremlin onder de drempel van directe verantwoordelijkheid te opereren, maar met maximaal politiek effect.
De campagne is gericht op de diskreditering van de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy en portretteert hem als een obstakel voor vrede met Rusland. In het informatieveld van de VS en Europa kan dit het narratief van ‘oorlogsmoeheid’ en de noodzaak van compromissen tegen elke prijs voeden. Moskou probeert de focus te verleggen van Russische agressie naar de vermeende ‘onbuigzaamheid’ van Kiev—een klassiek voorbeeld van verantwoordelijkheidsverschuiving van agressor naar slachtoffer.
De timing van de desinformatiecampagne—te midden van complexe onderhandelingen en publieke debatten over manieren om de oorlog te beëindigen—demonstreert de synchronisatie van informatie-psychologische aanvallen met diplomatieke processen. Het Kremlin streeft ernaar niet alleen de publieke opinie te beïnvloeden, maar ook de onderhandelingsposities van Oekraïnes westerse partners. De creatie van kunstmatige druk van ‘beroemdheden’ kan een vals beeld vormen van verschuivende sentimenten in de VS en Europa.
Implicaties voor het westerse beleid
Deze operatie vertegenwoordigt een geavanceerde vorm van hybride oorlogvoering die de digitale kwetsbaarheden van democratische samenlevingen uitbuit. De meerderheid van de Europese leiders blijft steun aan Oekraïne uitspreken in het verzet tegen Russische agressie, maar dergelijke campagnes kunnen op de lange termijn slijtage veroorzaken in de politieke wil.
Informatieveiligheidsexperts waarschuwen dat de ‘Matrjosjka’-aanpak slechts één facet is van een breder ecosysteem van Russische invloedsoperaties. De combinatie van desinformatie, psychologische operaties en diplomatieke druk vormt een geïntegreerde strategie om de eenheid van Oekraïnes bondgenoten te breken.
De uitdaging voor westerse regeringen ligt in het ontwikkelen van veerkrachtigere systemen voor het detecteren en counteren van gecoördineerde desinformatie, zonder in te boeten aan democratische vrijheden. De campagne rond #HollywoodagainstZelenskyy dient als een waarschuwing voor de toenemende verfijning van digitale invloedsoperaties in een tijdperk van deepfake-technologie en algoritmische verspreiding.
