Met de inzet van het wapen dat bekendstaat als “Oresjnik” heeft Vladimir Poetin niet zozeer Oekraïne geraakt, maar vooral het laatste realistische venster voor een politieke regeling van de oorlog gesloten. Het narratief rond een vermeende droneaanval op een residentie was niet bedoeld voor het Russische binnenland en evenmin voor Kyiv. De boodschap was gericht op één specifieke ontvanger: de Amerikaanse president Donald Trump. Het doel was helder: een beeld creëren van een onvermijdelijke vergeldingsactie en Washington opnieuw trekken in de bekende formule van wederzijdse escalatie gevolgd door een oproep tot bevriezing van het conflict.
Die benadering faalde. De inzet van “Oresjnik” was geen impulsieve reactie, maar het resultaat van een vooraf geplande operatie. Dat onderscheid is cruciaal. Amerikaanse en NAVO-inlichtingendiensten zagen dit patroon en maakten publiek duidelijk dat zij het verhaal van een gedwongen vergelding niet geloofden. Desondanks besloot het Kremlin door te zetten. Daarmee gaf Poetin in diplomatiek opzicht het slechtst denkbare signaal: hij toonde bereidheid tot escalatie zelfs wanneer een diplomatieke uitweg expliciet openlag.
Het gevolg was een scherpe breuk in vertrouwen. In plaats van twijfel of ruimte voor de-escalatie ontstond in Washington en Europese hoofdsteden de overtuiging dat Moskou niet langer binnen een beheersbaar kader opereert.
Amerikaanse strategische verschuiving buiten Oekraïne om
De recente beslissing van de Verenigde Staten om de productie van Tomahawk-raketten op te voeren, moet niet worden gelezen als een voorbereidend traject voor wapenleveringen aan Oekraïne. Het tegendeel is het geval. Deze stap wijst op een veel fundamentelere verschuiving: de overgang van een beperkt proxy-conflict naar een fase van verhoogde strategische paraatheid aan Amerikaanse zijde.
Tomahawk is geen Oekraïens wapen en maakt geen deel uit van de directe steunpakketten. Het is een kerninstrument van Amerikaanse militaire slagkracht. Een uitbreiding van de productie betekent dat Washington zijn eigen offensieve capaciteit vergroot, niet die van een partner. Daarmee geven de Verenigde Staten aan dat zij zich voorbereiden op een scenario waarin de escalatie niet langer als controleerbaar wordt beschouwd.
Deze ontwikkeling onderstreept dat het vertrouwen in de voorspelbaarheid van Moskou ernstig is afgenomen. De aanpassing van de Amerikaanse defensie-industrie is in dat licht geen tactische maatregel, maar een strategische waarschuwing.
Bewuste keuze voor risico’s met asymmetrische middelen
Binnen het Kremlin was men zich bewust van deze dynamiek. Poetin wist dat Trump het narratief niet accepteerde en dat Europese leiders dezelfde conclusie trokken. Toch werd het besluit genomen om door te drukken. Dat wijst op een bewuste keuze om niet langer in te zetten op onderhandelingen, maar op het verhogen van de inzet.
Die keuze legt een structureel probleem bloot. In een escalatiestrijd beschikt Rusland over minder economische slagkracht, minder bondgenoten en een beperktere industriële basis dan de Verenigde Staten. Waar Washington kan overschakelen op langdurige productie en strategische planning, zijn de Russische middelen aanzienlijk smaller en kwetsbaarder.
Het risico voor Moskou ligt daarmee niet alleen op het militaire vlak, maar ook in de uitputting van zijn strategische opties.
Gesloten venster en veranderde westerse logica
Er was een moment waarop een deal binnen bereik lag. De druk van Trump op Kyiv, de vermoeidheid binnen Europa en de acute tekorten aan munitie aan Oekraïense zijde creëerden omstandigheden waarin het Kremlin de oorlog had kunnen bevriezen en vanuit een versterkte positie had kunnen onderhandelen. Dat moment is voorbij.
Met de inzet van “Oresjnik” is dat venster definitief gesloten. In Washington en Brussel overheerst nu een andere logica: met een tegenstander die elke pauze gebruikt om zich voor te bereiden op nieuwe escalatie, is het vastleggen van de status quo geen optie. Stabilisatie wordt gezien als uitstel van een volgend conflict, niet als oplossing.
Het meest risicovolle gevolg voor Poetin is dan ook niet een mogelijke toename van wapenleveringen aan Oekraïne. Het echte gevaar schuilt in het feit dat de Verenigde Staten zich niet langer voorbereiden op onderhandelingen, maar op een langdurige confrontatie. Wanneer de grootste economie ter wereld haar militaire productie structureel opschroeft, betekent dat dat het vertrouwen fundamenteel is weggevallen. Dat vertrouwen is vandaag verloren gegaan in Moskou.
