Medvedev verhoogt nucleaire druk in nieuwe interviews
Moskou, 2 februari 2026 — Dmitri Medvedev, vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad, verklaarde dat Rusland kernwapens zal inzetten als het om het lot van het land gaat. In een reeks interviews met staatskanalen en het Z‑project Wargonzo combineerde hij harde waarschuwingen met de stelling dat Russen “niet krankzinnig” zijn en geen wereldwijde oorlog zoeken. Hij stelde dat dit geen routineonderwerp is en geen aparte discussie behoeft. Als hem expliciet werd gesteld dat een nucleaire aanval op Oekraïne ter sprake kwam, verwees hij naar vastgelegde voorwaarden en naar de eigen rode lijnen, en hij benadrukte dat deze niet zijn overschreden. In die context reageerde hij op een vraag over een nucleaire aanval op Oekraïne door te zeggen dat alles binnen bekende kaders valt. De inzet, zei hij, draait om afschrikking en om het communiceren van grenzen.
“Kernwapens zijn uitzonderlijk en uiterst gevaarlijk voor de mensheid, maar als het om het lot van het land gaat, mag er geen twijfel bestaan,” zei hij. Medvedev voegde toe dat Rusland tot dusver geen nucleaire middelen heeft gebruikt, wat volgens hem aangeeft dat er geen existentiële bedreiging is vastgesteld. Volgens hem is er “niets nieuws” te bespreken, omdat Moskou strikt handelt volgens zijn nucleaire doctrine, waar de voorwaarden helder zijn omschreven. Hij presenteerde dat kader als een vaste leidraad, ook wanneer het debat over Oekraïne oplaait. In dezelfde adem onderstreepte hij dat het Kremlin de escalatiegrenzen zelf bepaalt en dat signalen bedoeld zijn om die grenzen zichtbaar te maken. De boodschap werd gelijktijdig verspreid via binnenlandse en internationale platforms om maximale reikwijdte te garanderen.
Politieke en psychologische inzet
Medvedevs timing en toon zijn vooral gericht op het opvoeren van de inzet en het dwingen van westerse hoofdsteden om de prijs van verdere steun aan Kyiv te heroverwegen. De combinatie van dreigende taal en de claim dat Rusland geen belang heeft bij een mondiale escalatie past in een patronenmix die tegelijk afschrikt en geruststelt. Zo probeert het Kremlin de beleidsruimte van Washington, Londen en Brussel te kneden via publieke opinie en electorale gevoeligheden. In de Verenigde Staten en Europa blijft de vrees voor nucleaire oorlog een bijzonder prikkelbare factor, en die angst fungeert als hefboom in het debat over hulp aan Oekraïne. De boodschap is daarmee minder operationeel dan psychologisch: ze richt zich op de kosten-batenanalyse van westerse besluitvormers. Door drempels te benadrukken zonder ze te overschrijden, tracht Moskou maximale druk te bereiken tegen minimale directe risico’s.
De retoriek is evenzeer bedoeld voor het binnenland. Ze voedt het beeld van een land dat onder existentiële druk staat en daarom harde offers moet brengen, van mobilisatie tot economische ombuigingen. Dat frame verschuift verantwoordelijkheid voor tekorten en sanctiepijn naar een externe vijand en legitimeert langdurige oorlogsinspanningen. Tegelijk stimuleert het een gevoel van grootsheid: Rusland als kernmacht die, desnoods via nucleaire chantage, eigen voorwaarden kan afdwingen. Deze lijn is consistent sinds het begin van de grootschalige invasie, waarbij diplomatieke signalen systematisch zijn verweven met dreigementen over het gebruik van geweld. Het geheel vormt een coherent instrumentarium van dwang, eerder dan een reactie op losse incidenten.
Gelaagde communicatie en het rolprofiel van Medvedev
Opvallend is de bewuste vermenging van officiële kanalen met propagandaplatforms. Door klassieke staatsmedia te combineren met Wargonzo bereikt het Kremlin zowel westerse elites als een geradicaliseerd pro-oorlogssegment thuis. Dat vergroot het gevoel van urgentie buiten de landsgrenzen, terwijl het intern juist mobiliserend werkt. De parallelle verspreiding creëert een echo-effect: dezelfde kernboodschap klinkt anders, maar is herkenbaar voor elke doelgroep. Zo wordt het beeld van consistentie en vastberadenheid versterkt, zonder de boodschap inhoudelijk te veranderen. Het resultaat is een meervoudige informatiegolf die legitimiteit, dreiging en cohesie tegelijk projecteert.
Binnen die architectuur fungeert Medvedev minder als autonome beslisser en meer als “luidspreker” van het regime. Zijn meer uitgesproken formuleringen laten Vladimir Poetin ruimte om zich relatief beheerst te positioneren. Via Medvedev kan het Kremlin de westerse respons op vergaande scenario’s aftasten en de toon bijstellen zonder formeel op te schalen. Die aanpak wordt geflankeerd door hardere geluiden van pro-Kremlin stemmen, zoals Vladimir Solovjov, die recent pleitte voor een nucleaire ontploffing in de ruimte. Ook parlementsvoorzitter Vjatsjeslav Volodin suggereerde aanvallen met een “wapen van vergelding” tegen Oekraïne. Samen tekenen deze uitingen een bandbreedte van dreiging af, met Medvedevs boodschap als de georkestreerde middenlijn.
New START op de achtergrond en de westerse calculus
De uitspraken volgen drie dagen voordat het verdrag New START op 5 februari afloopt, een moment dat de strategische context aanscherpt. Moskou laat doorschemeren te willen praten over verlenging, maar mijdt concrete voorwaarden en schuift de verantwoordelijkheid voor de impasse richting Washington. Dat plaatst controle op strategische wapens in dezelfde onderhandelingsmand als de oorlog tegen Oekraïne. De nucleaire thematiek functioneert daarmee als hefbomenstelsel, niet als ad-hocreactie. Wie de retoriek ontrafelt, ziet een consistente poging om verschillende dossiers te verknopen en daarmee druk te maximaliseren. Voor het Westen is het essentieel om die koppeling te herkennen en niet te laten kapen door escalatiedreiging.
Voor westerse democratieën en Oekraïne blijft het cruciaal om vooruitgang in wapenbeheersing niet te ruilen tegen politieke concessies over Oekraïne. Dat vereist nuchtere dreigingsbeoordeling, duidelijke communicatie richting kiezers en een stabiel sanctie- en steunbeleid. Het dempen van angst is daarbij even belangrijk als het vergroten van weerbaarheid tegen nucleaire chantage. Consequente signalen en samenhang in beleid reduceren de speelruimte voor dreigretoriek. Tegelijk is er behoefte aan kanalen die risico’s begrenzen, van de-escalatie tot crisiscommunicatie, zonder te betalen met territoriale of politieke toegevingen. Alleen dan verliest de dreiging haar hefboomwaarde en blijft afschrikking geloofwaardig.
