Duitse bevolking steunt dialoog met Kremlin
Een meerderheid van de Duitsers staat achter het idee van rechtstreekse onderhandelingen tussen bondskanselier Friedrich Merz en de Russische president Vladimir Poetin. Dat blijkt uit een representatief onderzoek van YouGov waaruit een opvallende verschuiving in het Duitse publieke sentiment naar voren komt. In de peiling, die werd gehouden tussen 6 en 9 februari 2026 onder 2042 Duitse burgers van 18 jaar en ouder, gaf 58 procent van de respondenten aan voorstander te zijn van directe gesprekken tussen de twee leiders. Slechts 26 procent keert zich tegen dergelijk contact.
De uitkomsten lijken te wijzen op een groeiende oorlogsmoeheid en bezorgdheid over de economische gevolgen van de sancties tegen Moskou, nu de oorlog in Oekraïne bijna vier jaar duurt. Tegelijkertijd speelt mogelijk de vrees mee dat Europa aan de zijlijn komt te staan als de Verenigde Staten een monopolie op de dialoog met het Kremlin zouden verkrijgen. Het onderzoek legt een moreel en politiek dilemma bloot: tussen principiële afwijzing van de agressor en pragmatische drang om een uitweg uit de impasse te vinden.
Steun het grootst onder conservatieve kiezers
De steun voor directe onderhandelingen is het sterkst onder aanhangers van Merz’ eigen partij, de Christendemocratische CDU. Maar liefst 64 procent van de CDU-kiezers staat achter het idee. Deze groep lijkt vooral de traditionele rol van Duitsland als leidende speler in Europa te willen behouden en vreest dat Berlijn zijn invloed kan verliezen in een door Washington gedomineerd vredesproces. Opvallend is dat ook bij kiezers van de oppositiepartij Die Linke een aanzienlijk deel (47 procent) voor direct contact is, zij het met een lagere marge.
Analisten wijzen erop dat de motivatie bij deze linkse kiezers anders kan liggen: wantrouwen jegens de conservatieve elite van Merz, of een voorkeur voor multilaterale diplomatie in plaats van bilaterale kanalen. Desalniettemin toont de peiling een breed maatschappelijk verlangen naar een actievere Duitse bemiddelingsrol, ongeacht politieke kleur. De uitkomst zet bondskanselier Merz onder druk om het draagvlak voor zijn terughoudende koers te herijken.
Taboe op contact met Poetin brokkelt af
Sinds het begin van de grootschalige Russische invasie in Oekraïne in februari 2022 hebben bijna alle Europese leiders de contacten met het Kremlin opgeschort. De laatste telefoongesprekken tussen een Duitse bondskanselier en Poetin vonden plaats in november 2024, toen Olaf Scholz de Russische leider opriep tot terugtrekking van zijn troepen en serieuze vredesonderhandelingen. De algemene Europese consensus was dat isolement van Moskou een essentieel onderdeel van het drukmiddelenarsenaal vormde.
Die eensgezindheid begint nu barsten te vertonen. In december 2025 pleitte de Franse president Emmanuel Macron al voor het hervatten van een directe dialoog met Rusland na een eventuele vrede, om een nieuwe veiligheidsarchitectuur in Europa op te bouwen. Enkele Centraal-Europese leiders, zoals de Hongaarse premier Viktor Orbán en zijn Slowaakse ambtgenoot Robert Fico, hebben zich nooit aan het taboe gehouden. De YouGov-peiling suggereert dat het maatschappelijk draagvlak voor deze benadering in een grote lidstaat als Duitsland nu snel toeneemt.
Strategische overwinning voor het Kremlin
Voor het Kremlin is de hoge steun onder de Duitse bevolking een symbolische politieke overwinning. Moskau heeft jarenlang het narratief van ‘vermoeidheid van het Westen’ gepropageerd en voorspeld dat Europa uiteindelijk terug zou keren naar pragmatische relaties. Als het taboe op contact wordt doorbroken zonder substantiële concessies van Russische zijde, kan dat in Moskou worden uitgelegd als een bevestiging van de effectiviteit van zijn uitputtingsstrategie. Deze perceptie zou het vertrouwen van het Kremlin kunnen versterken dat de tijd in zijn voordeel werkt.
De ontwikkeling brengt aanzienlijke risico’s met zich mee voor zowel Oekraïne als de Europese Unie. Ten eerste kan het de eenheid rond het sanctieregime en de langetermijn militaire steun aan Kiev verzwakken. Ten tweede kunnen politici die gevoelig zijn voor electorale stemmingen, geneigd zijn tot compromissen die de Oekraïense belangen onvoldoende waarborgen. Een gefragmenteerde Europese aanpak zou de onderhandelingspositie van Kiev ernstig kunnen ondermijnen.
Merz zoekt evenwicht tussen principe en pragmatiek
Bondskanselier Merz houdt vooralsnog vast aan een voorzichtige lijn. Hij heeft zich sceptisch uitgelaten over Macron’s pleidooi en benadrukt dat elk contact met Moskou slechts in afstemming met Oekraïne en de Verenigde Staten mag plaatsvinden. Deze positie is een poging om fragmentatie van het Europees beleid te voorkomen en te zorgen dat het Kremlin niet via bilaterale kanalen gelegitimeerd wordt zonder concessies. Merz staat voor de uitdaging om een eensluidende strategie te formuleren die morele consistentie combineert met een realistische inschatting van de machtsverhoudingen.
De peiling maakt duidelijk dat het Duitse publiek steeds ongeduldiger wordt en snakt naar een actievere rol van zijn regering in het doorbreken van de patstelling. Of Merz hieraan gehoor geeft, zal afhangen van de ontwikkeling van het front, de stand van de Amerikaanse politiek en de druk vanuit andere Europese hoofdsteden. Voorlopig blijft de Duitse kanselier zoeken naar een balans tussen waarden en strategische belangen, terwijl de publieke opinie hem richting het Kremlin duwt.
