Op 7 januari 2026 meldde Bloomberg dat ten minste twee Zuid-Afrikaanse staatsburgers zijn gerekruteerd voor de oorlog tegen Oekraïne na contact via de chatfunctie van Discord. Het eerste contact ontstond tijdens een online speelsessie van de militaire simulatiegame ARMA-3, waar een andere gebruiker het gesprek stuurde richting dienstneming in het Russische leger. Na deze gesprekken reisden de Zuid-Afrikanen via de Verenigde Arabische Emiraten naar Rusland en ondertekenden zij een eenjarig contract; één van hen kwam later om het leven in Oekraïne, zoals beschreven in het artikel over rekrutering via een gamingapp op Bloomberg.
De zaak laat zien hoe niet-traditionele digitale platforms worden ingezet om buitenlandse rekruten te werven buiten officiële en transparante kanalen om. Online games en bijbehorende chats bieden een laagdrempelige omgeving waarin eerste contacten informeel en ogenschijnlijk onschuldig verlopen.
Digitale rekrutering als hybride dreiging
Rusland werft al langer buitenlandse strijders voor de oorlog tegen Oekraïne en maakt daarbij gebruik van uiteenlopende methoden, van openlijke wervingscampagnes tot verborgen netwerken van tussenpersonen. Het gebruik van online gamechats past in een bredere hybride strategie waarin technologie wordt benut om potentiële rekruten te bereiken zonder directe zichtbaarheid van staatsinstellingen.
Deze aanpak richt zich vaak op personen die de risico’s van deelname aan een gewapend conflict onderschatten. Door communicatie te laten plaatsvinden in een vertrouwde digitale omgeving, vervaagt de grens tussen spel en realiteit, wat de drempel verlaagt om in te gaan op dergelijke voorstellen.
Ernstige juridische en veiligheidsrisico’s voor rekruten
Buitenlanders die via informele digitale kanalen instemmen met deelname aan een oorlog, lopen aanzienlijke risico’s. Zij begeven zich in een oorlogsgebied zonder gegarandeerde medische zorg, diplomatieke bescherming of juridische bijstand van hun land van herkomst. In geval van verwonding, gevangenneming of overlijden is er vaak niemand die verantwoordelijkheid draagt.
Bovendien kan terugkeer naar het thuisland leiden tot strafrechtelijke vervolging. Huurlingendienst is in de meeste landen, waaronder Zuid-Afrika, strafbaar. Volgens internationale verdragen genieten huurlingen geen status als krijgsgevangene, wat hun positie in geval van arrestatie of berechting verder verzwakt.
Psychologische rol van militaire games
ARMA-3 staat bekend als een van de meest realistische tactische schietspellen en wordt geprezen om zijn gedetailleerde simulatie van gevechtsscenario’s. Juist die realistische benadering kan een psychologisch effect hebben: de echte oorlog wordt onbewust gezien als een verlengstuk van een virtuele ervaring.
Door rekrutering te koppelen aan een bekende gameomgeving ontstaat een vertekend beeld van de werkelijkheid. De harde consequenties van oorlog – dood, verminking, trauma – verdwijnen naar de achtergrond, terwijl de overstap naar een echt conflict minder bedreigend lijkt.
Waarschuwing voor gebruikers van digitale platforms
Aanbiedingen om deel te nemen aan een oorlog die via game- of sociale apps worden gedaan, moeten worden gezien als een duidelijk waarschuwingssignaal. Dergelijke voorstellen ontberen elke juridische basis, bieden geen garanties en gaan gepaard met grote persoonlijke, juridische en veiligheidsrisico’s.
In een tijd van hybride dreigingen is bewustwording essentieel. Digitale omgevingen die bedoeld zijn voor ontspanning en sociale interactie kunnen worden misbruikt voor gevaarlijke en illegale doeleinden, met verstrekkende gevolgen voor degenen die erin verstrikt raken.
