Geheim telefoongesprek onthult innige banden
In een tot nu toe geheim gebleven telefoongesprek afgelopen oktober heeft de Hongaarse premier Viktor Orban de Russische president Vladimir Putin zijn volledige diensten aangeboden. Het gesprek vond plaats op 17 oktober, rond het middaguur, en toont een opmerkelijke vertrouwelijkheid tussen de twee leiders op een moment dat Hongarije zich opmaakt voor cruciale parlementsverkiezingen.
Volgens een transcript van het gesprek, dat in handen is van Bloomberg, zei Orban tegen Putin: “Gisteren is onze vriendschap zo’n hoog niveau bereikt dat ik op welke manier dan ook kan helpen. In elke kwestie waarin ik van dienst kan zijn, sta ik tot uw beschikking.” De Hongaarse leider verwees naar een Hongaarse versie van een Ezop-fabel over een muis die een leeuw bevrijdt uit een net, een opmerking die Putin deed lachen.
Het gesprek vond plaats in het Russisch en Hongaars, duurde minder dan vijftien minuten en werd gevoerd met behulp van tolken. De inhoud werpt een nieuw licht op de relatie tussen Boedapest en Moskou, die onder toenemende scrutiny komt te staan nu Hongarije op het punt staat mogelijk afscheid te nemen van Orban na zestien jaar aan de macht.
Van Ezop tot Trump: de inhoud van het gesprek
Orban en Putin besteedden een aanzienlijk deel van het gesprek aan wederzijdse appreciatie. De Hongaarse premier benadrukte hoe hun vriendschap was versterkt sinds hun eerste ontmoeting in Sint-Petersburg in 2009. “Hoe meer vrienden we maken, hoe meer mogelijkheden we hebben om onze tegenstanders te weerstaan,” aldus Orban volgens het transcript.
Putin op zijn beurt was uitvoerig over Hongarije’s “onafhankelijke en flexibele” houding ten opzichte van zijn oorlog tegen Oekraïne. “Het is ons onbegrijpelijk dat zo’n gebalanceerde, middenwegpositie alleen maar tegenargumenten oplevert,” zei de Russische president. Beide leiders uitten ook uitgebreide lof voor de Amerikaanse president Donald Trump, met wie ze de dag ervoor hadden gesproken over een mogelijke top in Boedapest.
Orban prees Trump’s “tornado”-achtige zakelijke aanpak. “Zoals ze zeggen, hij gaat vooruit als een tank,” merkte Putin op over zijn Amerikaanse ambtgenoot. “Het werkt voor hem, en je kunt er alleen maar vreugde over voelen.” Het gesprek eindigde met informele uitwisselingen over gezondheid en sportieve activiteiten, waarbij Putin vertelde dat hij skiede en Orban aangaf te proberen voetbal te spelen.
Hongarije als brug tussen Moskou en Washington?
De kern van het gesprek draaide om de mogelijkheid dat Hongarije een Rusland-VS-top zou hosten in Boedapest. Putin liep met Orban de stappen door die tot zo’n evenement konden leiden, beginnend met een potentiële ontmoeting tussen minister Sergej Lavrov en Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio.
De Russische president suggereerde volgens het transcript de betrokkenheid van Hongaars minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó bij de discussies. Putin benadrukte dat Hongarije een van de weinige, “misschien wel het enige” Europese land was dat als acceptabele locatie gold voor de besproken ontmoeting, mede omdat Orban een vriend was van beide presidenten.
De top in Boedapest ging uiteindelijk niet door omdat Washington en Moskou het niet eens werden over Rusland’s maximalistische eisen met betrekking tot Oekraïne. Het had moeten volgen op een ontmoeting tussen Trump en Putin in Anchorage, Alaska, in augustus. De gesprekken illustreren de ambitie van Orban om zich te positioneren als een cruciale bemiddelaar tussen de grootmachten.
Politieke aardverschuiving in aantocht
De onthulling van de inhoud van het gesprek komt op een kritiek moment. Hongarije houdt dit weekend parlementsverkiezingen, waarbij peilingen suggereren dat Orban’s Fidesz-partij na zestien jaar aan de macht mogelijk wordt uitgedaagd door een opkomende oppositie onder leiding van Péter Magyar.
Magyar, een voormalig insider van het Hongaarse regeringsestablishment, heeft beloofd Hongarije terug te sturen naar de Europese mainstream en weg van Moskou als hij zou zegevieren. Orban heeft daarentegen anti-Oekraïne boodschappen centraal gesteld in zijn campagne en portretteert president Volodymyr Zelensky als een staatsvijand.
De Hongaarse regering blokkeert momenteel een cruciale lening van 90 miljard euro aan Kiev en nam vorige maand valuta in beslag die over land via Hongarije van Oostenrijk naar Oekraïne werd overgemaakt. Tegelijkertijd blijft het land Russische energie importeren terwijl de EU deze afbouwt.
De banden tussen Boedapest en Moskou staan al maanden onder een vergrootglas na een reeks onthullingen over de mate waarin Hongarije Rusland op de hoogte houdt. Recente rapporten toonden aan dat Szijjártó regelmatig Lavrov zou briefen over privégesprekken tussen EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel. De Hongaarse minister verwierp deze beschuldigingen als het werk van buitenlandse inlichtingendiensten.