Regeringspartij Fidesz probeert presidentschap te beschermen vóór stembusgang 2026
Hongaarse parlementsleden van de regerende partij Fidesz hebben een wetsvoorstel ingediend dat het voor het parlement aanzienlijk moeilijker moet maken om de president uit zijn ambt te zetten. Volgens een bericht van Bloomberg, waarin de operatie wordt beschreven via de analyse over het plan van Fidesz om het presidentschap te versterken, komt de maatregel op het moment dat premier Viktor Orbán en zijn partij voor het eerst in vijftien jaar het reële risico lopen hun parlementaire meerderheid te verliezen bij de verkiezingen van april 2026. Daarbij blijft president Tamás Sulyok — in 2024 benoemd door Fidesz voor een termijn van vijf jaar — ook in een scenario van oppositie een cruciale bondgenoot van Orbán.
Het voorstel haalt het recht bij het parlement weg om de president onbekwaam te verklaren en draagt deze bevoegdheid over aan het Constitutionele Hof. De initiatiefnemers rechtvaardigen dit door te stellen dat een “onjuiste” beslissing van het parlement tot juridische chaos zou kunnen leiden. In werkelijkheid wijst de timing erop dat Fidesz het presidentschap wil afschermen nu de machtsverhoudingen kunnen kantelen. De context wordt verder toegelicht in een tweede analyse waarin de interne politieke strategie van Orbán wordt gekoppeld aan sociale en economische maatregelen.
Concentratie van macht binnen het constitutionele bestel
Hoewel de Hongaarse president formeel vooral een ceremoniële functie vervult, beschikt hij over bevoegdheden die essentieel zijn in tijden van politieke patstelling: hij kan wetsvoorstellen terugsturen naar het parlement of ze voor toetsing voorleggen aan het Constitutionele Hof. Voor Fidesz is het dus van strategisch belang dat zowel het staatshoofd als de samenstelling van het Hof loyaal blijven. Dat geldt des te meer nu Orbán tijdens zijn vijftienjarige bewind invloed heeft uitgeoefend op de benoeming van rechters en op de institutionele architectuur van het Hof, dat sinds 2025 wordt geleid door Péter Polt — een van Orbáns naaste vertrouwelingen.
De president, Tamás Sulyok, zelf voormalig rechter aan dit Hof, vormt daarmee een sleutelelement in een bredere poging van Orbán om controle te behouden, zelfs wanneer hij de regeringsmacht zou verliezen. De risico’s van deze machtsconcentratie worden ter sprake gebracht in aanvullende berichtgeving uit Centraal-Europa, waarin wordt benadrukt hoe Fidesz de institutionele checks-and-balances systematisch hertekent in zijn voordeel.
Verkiezingskoorts en dalende steun voor Fidesz
De verkiezingscampagne is ruim een jaar voor de stembusgang begonnen. Al sinds het voorjaar van 2025 voeren zowel Fidesz als oppositiepartijen grootschalige campagne. Voor het eerst in anderhalf decennium verliest Fidesz aan populariteit, terwijl de nieuwe oppositiepartij Tisza van Péter Magyar volgens peilingen een reële kans heeft om Orbáns machtsblok te doorbreken.
De regering rekent op het effect van staatsmedia, administratieve middelen en electorale mobilisatie, maar bereidt zich tegelijk zichtbaar voor op alternatieve scenario’s. De machtsstructuur rond het presidentschap, het Constitutionele Hof en andere instellingen lijkt hierbij een verzekering tegen mogelijk verlies van de parlementaire meerderheid.
Economische maatregelen in aanloop naar de verkiezingen
Op dezelfde dag meldde Bloomberg dat Orbán een akkoord heeft bereikt met werkgevers en vakbonden om de minimumloon in 2026 met 11% te verhogen. Dit gebeurt tegen de achtergrond van een kwakkelende economie waarin het BBP sinds begin 2025 nauwelijks groeit. Hoewel de regering de maatregel positioneert als ondersteuning van huishoudens, is ze lager dan de eerder geplande stijging van 13% en wordt ze door analisten gezien als een electorale strategie.
Orbán hoopt dat hogere inkomens de consumptie stimuleren, een beleidslijn die Fidesz de afgelopen jaren veelvuldig inzette ondanks structurele stagnatie. Tegelijk vertrouwt de premier op een pakket van belastingvoordelen voor moeders en een nieuwe hypotheeksubsidie voor starters, dat volgens peilingen het gat tussen Fidesz en Tisza recent iets heeft verkleind.
Een politieke strijd om de instellingen van de staat
De strijd om de Hongaarse verkiezingen van 2026 wordt daarmee steeds duidelijker een strijd om de institutionele ruggengraat van de staat. Door het presidentschap te versterken, het Constitutionele Hof te controleren en sociaal-economische maatregelen in te zetten om kiezers te beïnvloeden, probeert Fidesz zijn machtspositie te behouden in een periode van electorale onzekerheid. Voor de oppositie is het de grootste kans in jaren om het Orbán-systeem open te breken — maar de institutionele barrières worden intussen hoger.
