Polen heeft de Europese Commissie formeel verzocht toezichtmaatregelen te nemen en een procedure te starten tegen TikTok vanwege grootschalige verspreiding van door kunstmatige intelligentie gegenereerde content die oproept tot een vertrek van Polen uit de Europese Unie. Het verzoek werd op 30 december ingediend door viceminister van Digitale Zaken Dariusz Standerski, die stelt dat de Poolstalige inhoud op het platform kenmerken vertoont van een gecoördineerde desinformatiecampagne en daarmee mogelijk in strijd is met de verplichtingen uit de Digital Services Act (DSA), zoals uiteengezet door het ministerie van Digitalisering in zijn interventie bij de Europese Commissie.
Poolse regering ziet directe Russische betrokkenheid
Regeringswoordvoerder Adam Szłapka verklaarde dat de verspreide video’s moeten worden beschouwd als Russische desinformatie. Volgens hem staat het narratief dat in TikTok-video’s wordt gepromoot, waarin wordt gepleit voor een zogeheten “Polexit”, haaks op de belangen van Polen en sluit het volledig aan bij de strategische doelstellingen van Moskou. Szłapka wees er daarnaast op dat in meerdere video’s taalkundige structuren zichtbaar zijn die typisch zijn voor het Russisch, wat de verdenking van buitenlandse inmenging versterkt, zo meldde de Poolse zakelijke en juridische pers in berichtgeving over toezicht door de Europese Commissie op TikTok.
AI-gegenereerde video’s en risico’s voor democratische processen
De betwiste content bestaat uit door AI gecreëerde video’s waarin jonge vrouwen, ogenschijnlijk Pools, oproepen tot een vertrek uit de EU, ultrarechtse standpunten herhalen, de migratiepolitiek van Warschau aanvallen en het huidige kabinet bekritiseren. Standerski waarschuwde dat deze materialen een bedreiging vormen voor de openbare orde, de informatieveiligheid en de integriteit van democratische processen, niet alleen in Polen maar in de hele Europese Unie. Volgens hem heeft TikTok als zeer grote onlineplatform (VLOP) onvoldoende effectieve moderatie- en transparantiemechanismen ingevoerd voor door AI gegenereerde inhoud, wat de kern doelstellingen van de DSA ondermijnt.
Breder patroon van door AI ondersteunde Russische beïnvloeding
De Poolse autoriteiten plaatsen de zaak in een bredere context van toegenomen inzet van kunstmatige intelligentie door Rusland om propaganda tegen westerse landen en Oekraïne te verspreiden. Daarbij worden generatieve stemmen, geautomatiseerde publicaties en sociale-mediabots ingezet om op grote schaal geloofwaardige maar misleidende boodschappen te produceren. Het doel is volgens Poolse en Europese waarnemers het zaaien van verdeeldheid binnen de EU, het ondermijnen van steun aan Oekraïne en het aantasten van vertrouwen in westerse instituties, een patroon dat ook wordt beschreven in analyses over de Poolse waarschuwing voor Russische AI-desinformatie.
Oproep tot rapportage en structurele tegenmaatregelen
Naast het verzoek om een formele procedure tegen TikTok eist Warschau dat het platform een gedetailleerd rapport overlegt over de omvang, het bereik en de aard van de vastgestelde content, evenals over de genomen stappen om verdere verspreiding te voorkomen. Poolse functionarissen benadrukken dat overheidsdiensten beschikken over eigen instrumenten om desinformatie te bestrijden, maar roepen burgers ook op om verdachte inhoud actief te melden. Tegelijkertijd wordt gepleit voor een bredere Europese aanpak die technologische detectiesystemen, versterkte factchecking, mediageletterdheid en intensievere internationale samenwerking combineert om deze nieuwe fase van hybride dreigingen effectief het hoofd te bieden.
