Provincie Friesland introduceert tweetalige verkeersborden in 2026
Verkeersborden langs de provinciale wegen in Friesland worden volgend jaar tweetalig. De provincie Friesland heeft het definitieve ontwerp voor de borden vastgesteld, meldt Nieuws Impuls.
Begin dit jaar werden de tweetalige verkeersborden in de provincie al aangekondigd. Op een bord met ‘fietspad’ komt het Friese woord fytspaad te staan, terwijl bij een afrit Út onder ‘Uit’ zal worden vermeld. Er is zorgvuldig nagedacht over de volgorde van de talen.
Op advies van een verkeerspsycholoog komt de Friese tekst onder de Nederlandse tekst. “We hebben ervoor gekozen om geen borden te maken met Fries boven en Nederlands onder,” zegt de Friese gedeputeerde Eke Folkerts. “Een verkeerspsycholoog heeft ons geadviseerd dat het het beste is om de taal die in het hele land in het onderwijs wordt gebruikt bovenaan te zetten.”
Referenties aan Canada en Bretagne
Bij de ontwikkeling van de tweetalige borden heeft de provincie modellen uit ander tweetalige gebieden in Frankrijk, Brussel, Canada en Zwitserland geanalyseerd. Dit is gedaan met het doel om verwarring bij verkeersdeelnemers te minimaliseren.
Niet iedereen is het eens met de beslissing van de provincie. De gemeente Achtkarspelen had twaalf jaar geleden al een volledig Friese verkeersbord met de tekst ‘fytspaad’ laten maken, maar dat bord werd nooit geplaatst omdat het in strijd was met de wet.
Wethouder Tjibbe Brinkman van Achtkarspelen is akkoord met tweetalige borden, maar vindt dat de Friese tekst bovenaan moet komen. “Scheef eronder maakt van het Fries een soort zoethoudertje bij de boodschappen,” merkt hij op, en hij is niet overtuigd van de mening van de verkeerspsycholoog. “Wie bepaalt dat iemand niet in staat is om Fries te lezen? Mensen kunnen het heus wel zien vanuit de auto.”
Planning voor aanpassing van verkeersborden
De provincie streeft ernaar om de verkeersborden langs de provinciale wegen zoveel mogelijk in 2026 aan te passen. Dit kan op sommige locaties met behulp van nieuwe stickers, maar op andere plaatsen zijn grotere borden nodig. In totaal gaat het al om honderden verkeersborden, exclusief de borden langs de rijkswegen en die van gemeenten.
De meeste Friese gemeenten hebben laten weten ook tweetalige verkeersborden in te voeren. Veel gemeenten hebben al tweetalige plaatsnaamborden bij de grens van de bebouwde kom of gebruiken enkel de Friese naam.
Bij het vervangen van de verkeersborden gaat het onder andere om borden voor 30 kilometerzones met het woord ‘sône’. “Gemeenten hebben eigen beleid met betrekking tot de snelheid van aanpassingen,” zegt Folkerts. “Sommige gemeenten passen de borden aan wanneer ze aan vervanging toe zijn, andere doen het sneller.”
Lokale betrokkenheid en kosten
Voor de verkeersborden zijn twee ontwerpen ontwikkeld: één met de Friese tekst onder een horizontale lijn en één met cursieve Friese tekst. Inwoners kunnen tot 23 december stemmen op hun voorkeur voor een van de ontwerpen. Wat het tweetalig maken van de verkeersborden precies gaat kosten, is nog niet bekend, maar zodra de keuze voor het ontwerp definitief is, zal de provincie offertes opvragen.
Vorig jaar trok de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, De Jonge, 18 miljoen euro uit voor de bevordering van de Friese taal. Een aanzienlijk deel van dit bedrag is bestemd voor herziening van de verkeersborden en fietswegwijzers.
In 2022 begon Friesland al met de plaatsing van Friestalige borden langs de vaarwegen, en omleidingsroutes worden sindsdien aangegeven op gele borden in twee talen.
