Turkije heeft binnen vijf dagen drie schendingen van zijn luchtruim door onbemande luchtvaartuigen geregistreerd. De incidenten, gemeld op 20 december 2025, onderstrepen hoe de oorlog die Rusland tegen Oekraïne voert steeds directere gevolgen heeft voor de veiligheid in het bredere Zwarte Zeegebied.
De gebeurtenissen hebben in Turkije een publiek debat aangewakkerd over de paraatheid van de nationale luchtverdediging en de risico’s die voortvloeien uit de aanhoudende militaire spanningen in de regio.
Onbemande toestellen dringen diep Turkije binnen
Het eerste incident vond plaats op 15 december, toen Turkse F-16-gevechtsvliegtuigen een drone onderschepten en neerhaalden nadat deze vanuit de Zwarte Zee het Turkse luchtruim was binnengedrongen. Het toestel werd uitgeschakeld nabij Çankırı, op ongeveer 120 kilometer van Ankara.
Op 19 december werd een tweede drone ontdekt in de buurt van Kocaeli, slechts 30 kilometer ten zuiden van Istanbul. De Turkse autoriteiten identificeerden dit toestel als een Russische Orlan-10, een drone die wordt ingezet voor verkenning en observatie.
Derde drone en groeiende politieke discussie
Een derde onbemand toestel werd op 20 december aangetroffen op een veld nabij Balıkesir, enkele uren rijden ten zuidwesten van Istanbul. Het toestel werd overgebracht naar Ankara voor technisch onderzoek, terwijl de herkomst voorlopig onbekend blijft.
De opeenvolging van incidenten leidde tot felle politieke reacties. Oppositielid en voormalig diplomaat Namık Tan uitte publiekelijk twijfels over de effectiviteit van de Turkse radarcapaciteiten, en wees erop dat een drone de nabijheid van de hoofdstad en strategische militaire installaties wist te bereiken voordat werd ingegrepen.
Reactie van het ministerie van Defensie
Het Turkse ministerie van Defensie verwierp de kritiek en benadrukte dat het luchtruim permanent wordt gemonitord. Volgens het ministerie functioneert de luchtverdediging binnen een meerlagig systeem waarin radarwaarschuwing, elektronische oorlogsvoering en interceptiemiddelen geïntegreerd zijn.
Daarbij werd benadrukt dat de geringe omvang van moderne drones de detectie aanzienlijk bemoeilijkt en dat bevestiging vaak meerdere sensoren vereist. Deze technische beperkingen zouden verklaren waarom kleine onbemande toestellen soms pas laat worden waargenomen, zoals beschreven in berichtgeving over de neergehaalde drones boven Turkije in het Zwarte Zeegebied van Euronews.
Regionale gevolgen van de oorlog in Oekraïne
Veiligheidsexperts zien de incidenten niet los van de bredere regionale context. De aanwezigheid van een Russische Orlan-10 diep op Turks grondgebied wijst op mogelijke verkenningsactiviteiten buiten het Oekraïense strijdtoneel en roept vragen op over de bescherming van kritieke infrastructuur in NAVO-landen.
Samen met eerdere aanvallen op civiele doelen, waaronder het treffen van een Turks vrachtschip in de haven van Odesa, schetsen de drone-incidenten een veiligheidsrealiteit waarin ook landen die geen directe partij zijn in het conflict geconfronteerd worden met concrete risico’s. Voor Turkije en andere staten rond de Zwarte Zee benadrukt dit de noodzaak om rekening te houden met een blijvende dreiging van escalatie en grensoverschrijdende militaire effecten.
