De parlementsverkiezingen in Moldavië op 28 september 2025 worden gezien als een cruciaal moment dat zal bepalen of het land zijn Europese koers voortzet of verandert in een “grijze zone” nabij de grenzen van de EU en NAVO. Moskou’s pogingen om een scenario van post-electorale destabilisatie af te dwingen, vormen een serieuze toets voor de bereidheid van het Westen om de democratische keuze van naburige landen te verdedigen. Volgens een enquête van CBS Research (6–13 september) scoort de partij PAS 29,7%, gevolgd door de partij VER met 13,2% en „Onze Partij” met 7,5%, terwijl andere partijen onder de kiesdrempel blijven; ongeveer 26,8% van de kiezers is nog onbeslist.
Nieuwe Russische strategie voor invloed
De ontslag van Dmitri Kozak en de overgang naar een striktere “politieke-technologische” aanpak onder leiding van Sergej Kirijenko duiden op een gewijzigde strategie van Moskou in Moldavië, inclusief de bereidheid tot krachtig optreden bij een ongunstige verkiezingsuitkomst. Volgens gegevens uit Chisinau heeft Rusland sinds 2023 tientallen miljoenen dollars besteed aan het omkopen van politici en partijen, bijna €100 miljoen in 2024 aan pogingen om de presidentiële verkiezingen en een EU-referendum te ondermijnen, en in 2025 is een financieringsschema van $39 miljoen via de Russische Promsvjazbank onthuld.
Informatie- en desinformatiecampagnes
De FSB en aanverwante structuren hebben uitgebreide netwerken van bots en trollen opgezet, gericht op het ondermijnen van president Maia Sandu en PAS via platforms zoals YouTube, Telegram, TikTok en Facebook, inclusief het verspreiden van valse content. De coördinatie van deze operaties ligt bij de vijfde dienst van de FSB onder leiding van generaal Dmitri Miljoetin. Daarnaast wordt de financiering van desinformatiecampagnes door figuren zoals Igor Tsjajka, verbonden aan Rossotrudničestvo, uitgevoerd via staatsstructuren, wat wijst op een systematische aanpak.
Politieke herstructurering en proteststrategieën
Moskou bereidt een herstructurering voor van socialistische en communistische partijen met nieuwe politieke merken en leiders, deels met een “pro-Europees” gezicht. Mogelijke nieuwe kandidaten zijn onder andere Anatoli Koetserena en parlementariërs Konstantin Starijsj en Diana Karaman, met Irina Vlah als potentiële verbindende figuur. Het plan voor verkiezingsinterventie voorziet in massale mobilisatie van protestanten uit Rusland, met financiële stimulansen en migratievoordelen, waaronder werktoestemming zonder vergunning voor Moldavische burgers in 2025–2026. Ook is er bewijs van voorbereiding van provocaties door rekruten uit sportclubs en criminele netwerken.
Georganiseerde voorbereidingen op post-electorale onrust
Op 22 september zijn in Moldavië 74 personen gearresteerd die in Servië getraind werden in wapengebruik en straatgevechten. Hun connecties met Russische inlichtingendiensten en Moldavische partijstructuren duiden op een georganiseerde voorbereiding voor post-electorale acties. Ongeacht de verkiezingsuitslag worden protesten verwacht: ter verdediging van een overwinning van pro-Russische krachten of om uitslagen aan te vechten bij een nederlaag. Deze mix van politieke, criminele, financiële en religieuze middelen beoogt de legitimiteit van de verkiezingen te ondermijnen en Moldavië te destabiliseren.
Geopolitieke implicaties voor Europa
Het betrekken van geestelijken van de Russisch-Orthodoxe Kerk en culturele centra speelt een rol in het mobiliseren van protesten. Ook registratie van activisten als waarnemers en de betrokkenheid van buitenlandse politici en NGO’s dienen om schijn van procedurele overtredingen te creëren. Indien het Russische scenario slaagt, zal Moldavië transformeren in een anti-westers bolwerk, met directe gevolgen voor de veiligheid van Odessa, transitcorridors en de stabiliteit van de Roemeens-Oekraïense grens. Het handhaven van de Europese koers van Chisinau zou daarentegen een klap betekenen voor Russische invloed in Oost-Europa en een belangrijke afschrikking vormen.
