Nachtelijke massale aanval treft energiehubs bij strenge vorst
Rusland voerde in de nacht van 3 februari 2026 een grootschalige gecombineerde luchtcampagne uit tegen Oekraïne. Volgens de Oekraïense autoriteiten werden 450 aanvalsdrones ingezet, samen met 4 antischeepsraketten van het type 3M22 Zircon, 32 ballistische raketten Iskander‑M/S‑400, 7 kruisraketten Kh‑22/Kh‑32 en 28 Kh‑101/Iskander‑K. De hoofdmoot van de salvo’s was gericht op energie-infrastructuur in Kyiv en de oblast Kyiv, en verder op de regio’s Charkiv, Dnipropetrovsk, Soemy, Vinnytsja, Odessa en andere gebieden. De aanval viel samen met strenge vorst tot −25°C, waardoor de impact op verwarming en stroomvoorziening groter was. In totaal zaten naar schatting een miljoen mensen zonder stabiele warmtevoorziening. De omvang en de timing van de aanval weerspiegelen een duidelijke focus op het lamleggen van stedelijke levenslijnen.
Het energiebedrijf DTEK meldde kritieke schade aan apparatuur op meerdere warmtekrachtcentrales, veroorzaakt door treffers op transformatorvelden en machinezalen. Dat leidde tot stilleggingen van warmteproductie in wijken waar de netten op piekbelasting draaiden. Voor Kyiv, Charkiv en Dnipro betekende dit een acute dreiging van bevriezing van duizenden appartementencomplexen. Ook in de oblasten Soemy, Vinnytsja en Odessa veroorzaakten de aanvallen noodafschakelingen van pompgemalen en distributieknooppunten. De Russische campagne combineerde golven van drones om de luchtverdediging te verzadigen met daaropvolgende salvo’s van ballistische en kruisraketten. Die opzet vergrootte de kans op doorslaggevende treffers op vitale energieknooppunten.
Schadeoverzicht: Kyiv, Charkiv, Dnipro en andere regio’s
In Kyiv raakten vijf mensen gewond en werden in vijf districten aanzienlijke vernielingen geregistreerd. In Dniprovskyj stortte een vijf verdiepingen tellend woongebouw deels in en ontstond brand op het terrein van een kleuterschool. In Desnjanskyj waren er inslagen bij een administratief gebouw en op een nabijgelegen open terrein. In Darnytskyj veroorzaakte een drone-inslag schade en brand op de bovenste etage van een hoogbouwcomplex. In Sjevtsjenkyvskyj brak brand uit in een woonflat en raakten twee mensen gewond. In Petsjerskyj werd een tankstation getroffen, waarbij een gebouw, meerdere auto’s en hoogspanningslijnen schade opliepen. Daarnaast zaten ongeveer 1.170 woonblokken in Darnytskyj en Dniprovskyj zonder stadsverwarming, terwijl in de regio rond de hoofdstad de centrale Trypilska en een 750‑kV‑schakelstation dat de kerncentrale van Rivne met Kyiv verbindt onder vuur lagen.
In Charkiv waren de inslagen gericht op energievoorziening; twee mensen raakten gewond en de lokale warmtekrachtcentrale liep zware schade op. Om bevriezing van het net te voorkomen, liet de gemeente het warmtemedium weglopen uit het systeem dat 820 gebouwen bedient. In de regio Dnipropetrovsk was de hoofdmoot van de klappen gericht op de centrale Prydniprovska, met in de stad Dnipro bijkomende schade aan infrastructuur, woonhuizen, een drielaags woonblok en een studentenhuis. Uit verschillende districten in de oblast kwamen meldingen van verdere vernietiging. In de regio Soemy werden twee woonflats beschadigd en in Konotop werd een particuliere woning verwoest, met in totaal vier gewonden in het gebied. In de oblast Vinnytsja werd de centrale van Ladyzjyn geraakt, waardoor minstens vijftig nederzettingen zonder stroom kwamen te zitten. In de regio Odessa vielen de klappen op energie- en civiele infrastructuur, met meer dan 50.000 klanten zonder elektriciteit en schade aan huizen, magazijnen en administratieve gebouwen.
Geopolitieke gevolgen: druk op Amerikaanse bemiddeling en Abu Dhabi-gesprekken
De aanval komt terwijl de Amerikaanse president Donald Trump recent trachtte een ‘energetisch staakt-het-vuren’ te bewerkstelligen om burgers tijdens de kou te ontzien. De schaal en timing maken duidelijk dat Moskou niet geneigd is tot wezenlijke concessies en pauzes benut om zijn arsenaal aan te vullen. Voor het Witte Huis is dit een signaal dat de bereidheid van het Kremlin om afspraken na te leven beperkt is. De salvo’s vielen bovendien enkele uren voor geplande vredesgesprekken in Abu Dhabi. Door de druk in het Oekraïense achterland op te voeren, probeert Rusland zijn positie aan de onderhandelingstafel te versterken. Zonder krachtige reactie dreigt Washingtons rol als garantiegever ondermijnd te raken.
Trump had de afgelopen dagen publiekelijk gesproken over voortgang richting afspraken, maar de hernieuwde beschietingen op het meest kwetsbare moment onderstrepen de minachting voor Amerikaanse bemiddeling. Het incident voedt de indruk dat persoonlijke verzoeken om ‘stilte’ zonder afdwingbare waarborgen weinig effect sorteren. Het vergroot ook de druk op Washington om de eigen instrumenten te herijken, van sanctiehandhaving tot luchtverdedigingssteun. Intussen wordt in Kyiv de NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte verwacht voor een officieel bezoek, waarbij explosies in de hoofdstad en regio de agenda overschaduwen. Het samenvallen van diplomatie en escalatie scherpt de inzet voor de komende dagen. De manier waarop de Verenigde Staten dit adresseren, zal de toon zetten voor verdere onderhandelingen.
Tactiek, sanctiegaten en Europese weerbaarheid
Operationeel valt op dat Rusland kamikazedrones inzet om de luchtverdediging te vermoeien, gevolgd door salvo’s van ballistische en kruisraketten op kritieke knooppunten. De gekozen doelen omvatten niet alleen opwekking, maar ook distributiehubs die stadsverwarming en waterbedrijven draaiende houden. Aanslagen bij extreme vorst duiden op een poging om kettingreacties en een technogeen systeemfalen te veroorzaken. Het doel verschuift daarmee van tijdelijke uitval naar blijvende ontwrichting van apparatuur met lange levertijden. Het moedwillig onleefbaar maken van burgergebieden kan onder internationaal humanitair recht als oorlogsmisdaad worden aangemerkt. De risico’s reiken verder dan Oekraïne, want dergelijke methoden beogen de strategische verlamming van een staat zonder frontale veldslag.
Daarbij komt dat in recente raketbatches componenten uit het buitenland zijn aangetroffen, geproduceerd eind 2025, wat wijst op omzeiling van sancties en aangepaste logistieke ketens. De afhankelijkheid van leemtes in het regime rond dual-use elektronica is daarmee een direct veiligheidsrisico. Een verschuiving is nodig van louter declaratoire beperkingen naar strikte handhaving en strafrechtelijke vervolging van omzeiling. Zonder versterkte luchtverdediging in Oekraïne en sluitende exportcontroles winnen ‘energiestiltes’ de aanvaller slechts tijd. Europa ziet in Oekraïne een stresstest voor de bescherming van vitale infrastructuur tegen precisiewapens. Wie hier geen lessen uit trekt, loopt het risico in enkele uren teruggeworpen te worden naar een pre-industriële toestand.
