Het SCO-topoverleg in Tianjin vond plaats op 31 augustus en 1 september onder voorzitterschap van Xi Jinping. Meer dan twintig leiders en vertegenwoordigers van tien internationale organisaties namen deel. Xi presenteerde de bijeenkomst als een stap richting een “multipolaire wereldorde” en riep op om “de Koude Oorlog-mentaliteit te weerstaan”. Tegelijkertijd kondigde China aan de organisatie van een veiligheidsforum naar een ontwikkelingsplatform om te vormen, met 2 miljard yuan (ongeveer 280 miljoen dollar) aan subsidies en een kredietlijn van 10 miljard yuan via het SCO-interbancair consortium.
Politieke en economische instrumenten van China
De beloften van financiële steun en de aankondiging van een eigen ontwikkelingsbank versterken de greep van Peking op de organisatie. Voor Moskou betekent dit een structureel kanaal om westerse sancties te ontwijken. Het “SCO-plus”-formaat met partners en waarnemers breidt bovendien logistieke en financiële netwerken uit die Rusland kunnen ondersteunen bij re-export en alternatieve betaalstromen. Dit verhoogt het risico dat sancties minder effectief worden toegepast.
Xi, Modi en Poetin als symbolisch beeld
Op de zijlijn ontmoetten Xi en Modi elkaar om spanningen aan de grens te bespreken en economische samenwerking te bevorderen. Het gesprek tussen Xi en Poetin benadrukte daarentegen de gezamenlijke kritiek op het Westen. Poetin gebruikte de top om de verantwoordelijkheid voor de oorlog in Oekraïne bij het Westen te leggen en onderstreepte de anti-sanctieboodschap. De beelden van Xi, Modi en Poetin samen creëren een indruk van legitimiteit voor Moskou en moeten de perceptie van internationale isolatie doorbreken.
Strategische belangen en spanningen
China stelde een routekaart voor een dooi in de betrekkingen met India voor, gericht op investeringen, multilaterale coördinatie en uitwisseling tussen mensen. Dit weerspiegelt Pekings poging India’s westerse veiligheidsbanden te verzwakken en tijdelijk een neutralere houding te bewerkstelligen. Toch blijven de fundamentele verschillen tussen Peking en New Delhi bestaan en zullen ze waarschijnlijk zelfs toenemen. Ondertussen gebruikt Rusland de relatie met China steeds vaker om economische afhankelijkheden te consolideren: olie- en gasleveringen met korting, toegenomen export van metalen en toegang tot yuan-betalingen benadrukken Moskou’s rol als grondstoffenleverancier voor Peking.
Signaal aan het Westen en de mondiale Zuiden
Voor de internationale gemeenschap presenteert Peking de SCO als een “veilige haven” voor handel en investeringen, vooral in het licht van Amerikaanse importheffingen op Aziatische producten. Dit zet druk op vertrouwen in westerse markten en moedigt landen in het mondiale Zuiden aan alternatieve netwerken te zoeken. De slotdocumenten – de “Tianjin-verklaring” en een tienjarige ontwikkelingsstrategie – moeten de positie van de SCO als economisch en politiek blok in Eurazië versterken.
China, Rusland en hun partners profileren de organisatie met retoriek tegen blokvorming, maar combineren dat met autoritaire samenwerking en selectieve interpretatie van soevereiniteit. Met militaire demonstraties en de presentatie van nieuwe luchtafweersystemen koppelt Peking zijn vredesboodschap aan afschrikking en promotie van zijn defensie-industrie.
