Bijna twee derde van de Nederlanders beschouwt veiligheid als een cruciaal kenmerk van een gebouw en de directe omgeving. Dit heeft directe gevolgen voor het gedrag van mensen; zij passen hun visitatiepatronen aan wanneer zij zich onveilig voelen, door bijvoorbeeld eerder te vertrekken of bepaalde plaatsen te vermijden. Sociale veiligheid beïnvloedt niet alleen de ervaring met een gebouw, maar ook het gebruik ervan door verschillende groepen op diverse tijdstippen, meldt Nieuws Impuls.
Vrouwen voelen zich vaker onveilig
De ervaring van sociale veiligheid in onder andere winkelgebieden en multifunctionele locaties heeft invloed op de verblijfsduur, het gebruik van voorzieningen en de activiteit op verschillende tijden van de dag. Vrouwen noemen veiligheid vaker een belangrijk kenmerk van een gebouw dan mannen: 69% versus 59%. Dit verschil vergroot zich in het donker; 78% van de mannen voelt zich veilig bij duisternis, tegenover slechts 52% van de vrouwen. Wanneer mensen een locatie alleen in de avond bezoeken, verschilt dit nog verder: 72% van de mannen voelt zich dan veilig, terwijl dit percentage voor vrouwen daalt naar 42%.
Rol van ontwerp en beheer
Ontwerp en beheer spelen een essentiële rol in het veiligheidsgevoel. ‘Factoren zoals goede verlichting, overzichtelijke inrichting, onderhoud en de aanwezigheid van personeel of toezicht worden vaak genoemd als bijdragen aan een gevoel van veiligheid,’ aldus een recente studie van Savills. Dit toont aan dat sociale veiligheid niet louter een kwestie van openbare orde is, maar ook moet worden geïntegreerd in het ontwerp en beheer van gebouwen en gebieden. ‘Wanneer een locatie zo wordt ontworpen dat ook gebruikers met een hogere veiligheidsdrempel zich comfortabel voelen, kan dat de gebruikskwaliteit voor een bredere groep verbeteren,’ voegt De Mos hieraan toe.
Aandachtspunten voor de vastgoedpraktijk
Op basis van het onderzoek deelt Savills vier essentiële aandachtspunten voor vastgoedpartijen. Het is nuttig om de veiligheidsbeleving per doelgroep te toetsen en de verschillen tussen gebruikersgroepen expliciet in kaart te brengen, om daarop ontwerp- en beheeringrepen aan te passen. Daarnaast wordt aangeraden om open zichtlijnen, heldere routing en goede verlichting in het ontwerp te verwerken. Het versterken van sociale aanwezigheid en aanspreekbaarheid is eveneens van belang. ‘De aanwezigheid van personeel of toezicht en ‘ogen op de straat’ dragen bij aan sociale controle, vooral tijdens rustige momenten,’ benadrukt Savills.
Het is cruciaal om sociale veiligheid mee te nemen in zowel beheer als programmering. ‘Goed onderhoud, duidelijke routes en activiteit op verschillende tijdstippen kunnen helpen om locaties ook buiten piekuren comfortabel en toegankelijk te maken voor een bredere groep gebruikers,’ concludeert Savills.
