In 2024 voltooiden vijftien ontwikkelaars logistieke projecten, wat een aanzienlijke daling van het aantal opleveringen ten opzichte van 2023 vertegenwoordigt, meldt Nieuws Impuls.
Top-5 uit elkaar geslagen
De nieuwe ranglijst toont dat de voormalige top-5 sterk verspreid is over het veld. VDG, voorheen koploper, staat nu op de elfde plaats. Manager real estate Joeri Bazelmans verklaart: ‘Onze opleveringen vielen veelal net in het nieuwe jaar. Daardoor is de omzet over 2024, maar bleef het aantal opleveringen achter. Volgend jaar schieten we weer omhoog.’ WDP, de tweede van 2023 met bijna 240.000 m², heeft het moeilijker met slechts 66.000 m² aan opgeleverde logistieke vastgoed. Het aantal projecten is gedaald, evenals de gemiddelde oppervlakte die nu vaker kleiner is dan vorig jaar. Toch zijn er nog 259.000 m² in ontwikkeling, wat kan leiden tot een comeback in de hogere regionen.
DHG profiteert van de tijdelijke terugval van de marktleiders met vier voltooide projecten en een eerste plaats, terwijl Panattoni met een kleine afstand op de tweede plaats eindigt. De Amerikaanse ontwikkelaar heeft nog projecten in Steenwijk en Almere die in de afrondende fase verkeren, en nieuwe ontwikkelingen in Waalwijk en Sas van Gent zijn in de beginfase.
Heylen is gestegen naar de derde positie, ondanks een kleine daling in opleveringen tot ruim 101.000 m².
Terug in top-10
HVBM, dat in 2023 geen opleveringen had, neemt nu de vierde plek in en heeft samen met Bruil Bouw Groep het nieuwe distributiecentrum van supermarktketen Plus in Deventer opgeleverd, goed voor 77.000 m². HVBM zal ook in 2025 een plek in de lijst behouden dankzij de oplevering van een nieuw DC van 40.000 m² voor netbeheerder Stedin in Vianen.
Garbe en Borghese maken een comeback in de top-10 na een minder jaar. Borghese heeft nieuwbouwprojecten in Genemuiden en Hoofddorp gerealiseerd, en de pijplijn is goed gevuld met meer dan 400.000 m² op de planning. In Vlissingen werkt Borghese samen met Heylen aan de V-Port Logistic Campus 21, met een totale oplevering van 188.000 m² verdeeld over twee complexen.
VDG ziet herstel
In 2024 werd er bijna de helft minder opgeleverd dan in 2023, terwijl de grote logistieke ontwikkelaars nog steeds een aantal projecten in aanbouw hebben. De 39 projecten die zijn genoemd vormen slechts een klein deel van de 300 opleveringen waarvoor vakblad Logistiek reportages heeft gemaakt. De doorlooptijden van projecten worden langer, wat de promotie van actuele opleveringen bemoeilijkt.
De logistieke sector blijft over het algemeen groeien; volgens Vastgoeddata is er medio dit jaar bijna 4,5 miljoen m² in ontwikkeling verspreid over 140 projecten. Populaire locaties zijn onder andere Moerdijk, Lelystad en Overbetuwe.
Onzekerheid over opname
De toekomst van nieuw vastgoed staat ter discussie door de vraag naar logistiek vastgoed. Een rapport van Buck Consultants voorspelt dat de opname in 2024 zal toenemen tot 1,65 miljoen m², wat een stijging van 10% zou betekenen. Daarentegen verwacht men dat de leegstand oploopt tot boven de 5%, omdat veel projecten nog niet verhuurd zijn bij oplevering.
Savills bevestigt een toenemende leegstand, maar verwacht ook groei in opnames, terwijl JLL in het eerste kwartaal van 2025 een daling van een derde in de opname van logistiek vastgoed signaleert. Colliers concludeert dat de investeringen in de eerste helft van 2025 met 40% zijn afgenomen.
Geen last mile
Opmerkelijk is dat er dit jaar geen enkele oplevering is geregistreerd onder de noemer ‘last mile’, ondanks de toenemende vraag naar logistieke centra aan de rand van stedelijke gebieden. Algemeen directeur Jeroen Gerritsen van Panattoni wijst op de grote concurrentie en de hoge kosten van locaties, wat het uitdagend maakt om nieuwe projecten op te zetten.
