Een meerderheid van 65 procent van de ondervraagden is tegenstander van het verlagen van het eigen risico in de zorg. Zij beschouwen dit als een kostenverschuiving zonder daadwerkelijk voordeel. In het onderzoek van ASR werd de verlaging omschreven als ‘een sigaar uit eigen doos’, meldt Nieuws Impuls.
Oneerlijk
Critici wijzen op de oneerlijkheid van de maatregel. Mensen die weinig zorg gebruiken, zouden hogere premies moeten betalen voor degenen die vaker medische zorg nodig hebben. ASR Zorg-directeur Thomas Oremus waarschuwt voor een ‘forse’ verhoging van de premies bij een verlaging van het eigen risico.
Verhoogde druk op het zorgsysteem
Het onderzoek suggereert ook dat een lager eigen risico kan leiden tot een grotere druk op het zorgsysteem. “Een lagere drempel kan onnodige zorgvraag en langere wachttijden met zich meebrengen,” merkt men op.
Voorstanders
Hoewel de meerderheid tegen is, zijn er ook voorstanders. 30 procent van de ondervraagden steunt de verlaging van het eigen risico, met toegankelijkheid als een belangrijk argument. “Mensen met lage inkomens of chronische ziekten mijden soms noodzakelijke zorg vanwege de kosten,” aldus het rapport.
RTL Nieuwspanel verdeeld over het eigen risico
Onder de leden van het RTL Nieuwspanel bestaat verdeeldheid over het onderwerp. 46 procent wil het eigen risico ongewijzigd houden op 385 euro per jaar, uit vrees dat zorg anders onbetaalbaar wordt door hogere premies. 48 procent pleit voor halvering of afschaffing van het eigen risico, waarbij men vooral het betaalbaar houden van zorg benadrukt als reden.
Er is ook steun voor inkomensafhankelijke zorgpremies; 43 procent van de respondenten vindt dat eerlijker. Een kleiner percentage (26 procent) verkiest de huidige situatie qua zorgpremies, terwijl 25 procent een afbouw of halvering voorstaat.
Solidariteit en kosten
Solidariteit wordt vaak als argument aangehaald. “Ziek zijn, is geen keuze,” stellen betrokkenen, benadrukkend dat kosten eerlijker verdeeld zouden moeten worden. Voor mensen die hun volledige eigen risico jaarlijks opmaken, zou een lager eigen risico een duidelijke financiële verlichting kunnen zijn.
Slecht plan
Oremus stelt: “Verlaging van het eigen risico lijkt aantrekkelijk, maar kwetsbare groepen zoals mensen met lage inkomens zijn beter geholpen met een gerichte verhoging van de zorgtoeslag.” De Raad van State heeft eerder geconcludeerd dat het verlagen van het eigen risico een slecht plan is en dat het kwetsbare groepen meer geld zou kosten.
Het onderzoek is uitgevoerd onder 1.250 respondenten uit diverse leeftijdsgroepen, wat zorgt voor een representatieve steekproef.
Context van het eigen risico
Het eigen risico is het bedrag dat elke burger zelf moet betalen bij het gebruik van zorg. Dit onderwerp speelde een belangrijke rol tijdens de campagne voor de Kamerverkiezingen van 2023. PVV-leider Geert Wilders beloofde het eigen risico af te schaffen; tijdens de formatie werd een compromis bereikt om het eigen risico vanaf 2027 te halveren, van 385 naar 165 euro per jaar.
Het is momenteel echter onzeker of dit plan daadwerkelijk zal worden uitgevoerd. De wet is nog niet afgerond en moet nog naar de Tweede Kamer worden gestuurd, terwijl er binnen een week verkiezingen zijn.
Partijstandpunten
Na de verkiezingen kunnen de verhoudingen in de politiek veranderen. De meerderheid van de partijen wil het eigen risico halveren of op termijn volledig afschaffen (PVV, GL-PvdA, BBB, SP, DENK, PvdD, FVD). D66, CU, NSC en SGP willen het eigen risico op 385 euro handhaven, terwijl VVD, CDA, JA21 en Volt bepleiten om het eigen risico te verhogen naar 440 euro.
Verantwoording
Het onderzoek, uitgevoerd op 9 en 10 oktober 2025 onder ruim 23.000 leden van het RTL Nieuwspanel, is na weging representatief voor leeftijd, geslacht, opleiding, werkzaamheid en politieke voorkeur. Het RTL Nieuwspanel heeft meer dan 60.000 leden.
