Vastgoed in transitie: Reflectie op 25 jaar successen en mislukkingen
In de afgelopen 25 jaar heeft de vastgoedsector in Nederland significante veranderingen doorgemaakt, gekenmerkt door zowel successen als mislukkingen van belangrijke besluitvormers. Uitzonderingen zoals Dick Gort van ASR en Lesley Bamberger van de Kroonenberg Groep zijn sinds 25 jaar invloedrijk in ontwikkeling en investeringen. CBRE’s Marco Hekman heeft de Nederlandse vastgoedmarkt in deze tijd van nichespeler naar marktleider in commercieel vastgoed getransformeerd. Vorig jaar trad hij toe tot de Europese raad, meldt Nieuws Impuls.
Het afgelopen decennium heeft de vastgoedsector niet alleen zijn onderbuikgevoel verloren door wetenschappelijk onderzoek door experts zoals professor Piet Eichholtz, maar is ook geconfronteerd met talrijke schandalen. ‘Paulianeus handelen’, oftewel het benadelen van stakeholders, werd een bekend begrip, met voorbeelden van vastgoedtycoons die betrokken raakten bij criminele activiteiten. De zaak rondom Ger Visser van Eurocommerce, die vier jaar gevangenisstraf kreeg, illustreert de problematiek. De vastgoedfraude onder leiding van de directeur van het Philips-pensioenfonds laat zien hoe diep de problematiek reikt, terwijl de strijd tussen Endstra en Paarlberg de grens tussen de onderwereld en de vastgoedsector vervaagde.
Sommige lezers geloven nog steeds dat deze criminele incidenten tot het verleden behoren, maar recente faillissementen van grondspeculanten en de verliezen in een omstreden Duits vastgoedproject tonen aan dat de problemen aanhouden. Hoewel witteboordencriminaliteit altijd een onderdeel van de vastgoedsector zal blijven, is het de rol van de vastgoedmedia om te benadrukken dat deze criminelen een minderheid vormen.
De opkomst van flex-kantoren en hun toekomst
In 2001 waarschuwde een rapport dat er een overvloed aan kantoren was en adviseerde het creëren van flex-kantoren. Deze trend blijft relevant tot 2026, met talrijke locaties die nog niet zijn herontwikkeld. Beursfonds NSI toont met de HNK-kantoren aan dat er nog steeds vraag is naar flexibele werkplekken. Veel aanbieders hebben echter niet de duurzaamheid bereikt om tot deze jubileumeditie door te stromen.
De zoektocht naar bedrijven en het veranderende vestigingsklimaat
In 2002 richtte het dubbeldikke Mipim-nummer van PropertyNL zich op het vestigen van bedrijven in Nederland. Ondanks de aanhoudende roep om versterking van de Nederlandse economie, vooral post-Brexit, zijn de resultaten gemengd, met een AEX die grotendeels bestaat uit internationale bedrijven zoals Shell en Unilever.
De vastgoedsector heeft de afgelopen 25 jaar ook talrijke uitdagingen gekend, variërend van de kredietcrisis van 2008 tot de recente coronapandemie, die de sector op zijn kop zette. Desondanks blijven investeerders geïnteresseerd in Nederlandse vastgoed. Het is cruciaal dat de sector zich aanpast aan de huidige economische omstandigheden en de eisen van duurzaamheid. De toekomst van vastgoed is dan ook afhankelijk van de bereidheid van alle betrokkenen om samen te werken en een gezonde sector te creëren.
