Accijnsverhogingen hebben geringe opbrengsten
Uit een recent rapport van het ministerie van Financiën blijkt dat de verwachte opbrengsten van tabaksaccijnzen drastisch zijn gedaald. Waar vorig jaar werd aangenomen dat een verhoging van 5 cent per pakje sigaretten de staatskas 7 miljoen euro extra zou opleveren, is dit bedrag inmiddels op nul gesteld, meldt Nieuws Impuls.
“De verwachting is dat bij de huidige hoogte van de tabaksaccijns, verhogingen tot sterke gedragseffecten zullen leiden waardoor uiteindelijk de extra opbrengst volledig teniet worden gedaan,” stelt het ministerie.
Kopen over de grens
Een woordvoerder van staatssecretaris Eugène Heijnen legt uit dat twee factoren bijdragen aan de afname van de verkoop van sigaretten: “Minder roken en aankopen over de grens.” Het effect van grensoverschrijdende aankopen is schijnbaar het grootste, aangezien door verhoogde prijzen veel consumenten ervoor kiezen sigaretten in het buitenland aan te schaffen. Hierdoor blijft de volksgezondheid mogelijk ongewijzigd, maar de schatkist ontvangt geen baten. Een analyse van de Douane van vorig jaar toont aan dat 45 procent van de gevonden pakjes geen Nederlandse accijnszegel had.
Dit percentage is aanzienlijk gestegen in de afgelopen jaren, toen accijnzen in verschillende stappen fors werden verhoogd. In 2021 had nog maar 15 procent van de pakjes geen Nederlandse accijns, en in 2023 was dit gestegen naar 25 procent.
Het grootste deel van deze pakjes zonder Nederlandse accijns komt uit het buitenland waar lagere accijnzen gelden. Daarnaast is meer dan 10 procent van de gevonden pakjes inmiddels een illegale namaak.
Stoppers
Hoewel deze situatie de volksgezondheid niet bevordert, heeft het verhogen van accijnzen wel een positief effect op de gezondheidsperspectief. Volgens onderzoek van het RIVM heeft naar schatting 7 procent van de rokers na de laatste verhoging hun rookgewoonten stopgezet. Verder gaf 22 procent van de ondervraagden aan minder te zijn gaan roken, waarbij voor ongeveer twee derde van deze groep de accijnsverhoging een rol speelde.
2,5 miljard
Voor dit jaar verwacht het ministerie van Financiën een opbrengst van 2,5 miljard euro uit tabaksaccijnzen. Voor volgend jaar wordt een vergelijkbaar bedrag verwacht. Er zijn momenteel geen plannen voor een nieuwe accijnsverhoging, terwijl de accijns op een pakje sigaretten op 7,81 euro bedraagt.
