Vier EU-landen hebben sinds 2022 meer geld uitgegeven aan de aankoop van Russisch vloeibaar aardgas (LNG) dan zij in dezelfde periode aan Oekraïne hebben toegewezen. Volgens een studie van Greenpeace, gepubliceerd op 30 september 2025 en aangehaald door Deutsche Welle, kochten Frankrijk, België, Spanje en Nederland in totaal voor 34,3 miljard euro aan Russisch LNG. Hun gezamenlijke financiële steun aan Kyiv bedroeg in diezelfde periode 21,2 miljard euro.
Stijgende import ondanks oorlog
Ondanks herhaalde beloften om de afhankelijkheid van Russische energie af te bouwen, blijft de Europese import van LNG via zeetransport toenemen. In 2024 steeg de invoer tot een record van 22 miljard kubieke meter, 19% meer dan in 2023. Daarmee had Rusland meer dan 20% van de Europese LNG-markt in handen. Belangrijke Europese energiebedrijven zoals TotalEnergies, Shell, Naturgy en SEFE hebben langlopende contracten afgesloten, waardoor leveringen uit Rusland voor de komende jaren gegarandeerd blijven.
Het Russische bedrijf “Jamal LNG” was de grootste leverancier. Volgens Greenpeace leverde het tussen 2022 en 2024 voor circa 40 miljard dollar aan gas aan Europa. Alleen al aan belastingen vloeide daardoor 9,5 miljard dollar naar de Russische staatskas – een bedrag dat potentieel kan worden ingezet voor de productie van munitie, drones of tanks.
Nieuwe EU-sancties tegen Russische energie
De Europese Commissie nam in september het 19e sanctiepakket tegen Rusland aan, waarin een verbod op de import van Russisch LNG vanaf januari 2027 is opgenomen. Aanvankelijk was de beëindiging pas voor eind 2027 gepland, maar de timing werd vervroegd na druk van de Amerikaanse president Donald Trump, die Europese landen beschuldigde van het indirect financieren van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Brussel overweegt verdere maatregelen, waaronder sancties op tankers die Russisch LNG vervoeren, en tegen Novatek, de belangrijkste leverancier van Russische LNG in de EU. Zulke stappen zouden de inkomsten van Moskou aanzienlijk kunnen beperken.
Discussie over afhankelijkheid en alternatieven
Volgens Greenpeace zou een snelle afbouw van Russisch gas Europa kwetsbaar kunnen maken voor een nieuwe afhankelijkheid van Amerikaanse LNG-leveringen. Critici wijzen die vrees af. Noorwegen blijft de grootste gasleverancier van de EU en geldt als betrouwbare partner, terwijl de VS een bondgenoot zijn en geen geopolitieke tegenstander zoals Rusland. Bovendien breidt de EU haar infrastructuur uit om LNG uit diverse landen te ontvangen, wat een monopoliepositie onmogelijk maakt.
Wereldwijd wordt de LNG-markt de komende jaren ingrijpend hertekend. In 2026 en 2027 komen grote nieuwe productie- en exportcapaciteiten online in de VS, Qatar en Australië. Daardoor zal het aanbod toenemen en kunnen Europese landen hun energiebronnen verder diversifiëren. Ook wordt verwacht dat China zijn import uit de VS en Australië zal beperken, waardoor extra volumes beschikbaar komen voor de Europese markt.
