Recent onderzoek in Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht toont aan dat de detailhandel een krimpende sector blijft, waarbij centrumgebieden zich verder ontwikkelen tot ontmoetingsplekken met horeca, cultuur en andere voorzieningen. Deze veranderingen zijn te wijten aan de coronapandemie, hoge inflatie, de groei van online winkelen en veranderende consumentenwensen, meldt Nieuws Impuls.
In de Randstad is het aantal winkels en de winkelvloeroppervlakte gedaald, vooral in sectoren als mode en elektronica. Terwijl de dagelijkse sector, zoals supermarkten, nog steeds groeit, staan kleine supermarkten onder druk door schaalvergroting en kleinere marges. Tussen 2021 en 2025 steeg het aantal inwoners in de Randstad met 3,7%, maar daalde het aantal winkels met 8% en het winkeloppervlak met 3%. De groei in de dagelijkse sector is weliswaar aanwezig, maar minder sterk dan in de periode van 2016 tot 2021.
Horeca stabiliseert
De spectaculaire groei van het aantal horecazaken is voorbij; van 2021 tot 2025 stabiliseerde het aanbod met een lichte stijging van 0,8%. Binnen de horeca is er een verschuiving zichtbaar, waarbij het aantal traditionele cafés en restaurants afneemt, terwijl de fastservicesector groeit. Deze groei concentreert zich vooral in grote binnensteden, maar ook in buurt- en wijkcentra. Steden zoals Dordrecht, Haarlem, Leiden, Alkmaar, Amersfoort en Utrecht tonen een sterke focus op de horeca in het centrum, met percentages variërend van 60 tot 85%.
Onderscheiden met een mix
Bezoekers worden aangetrokken tot grote, onderscheidende binnensteden, ondanks het afnemen van het aantal winkels. In middelgrote centra is er een wisselend beeld; hier wordt het onderscheidend vermogen steeds crucialer. Retail speelt een steeds kleinere rol in centrumgebieden, waar de mix van functies zoals horeca, cultuur, dienstverlening en wonen steeds belangrijker wordt. Toerisme draagt ook bij aan deze trend, met meer dan 40% van de horecabestedingen in de Randstad die afkomstig zijn van toeristische bezoekers.
Buurt- en wijkcentra blijven essentieel voor dagelijkse voorzieningen, met supermarkten die zorgen voor een stabiele positie en relatief lage leegstand.
Online winkelen groeit minder snel
Een positieve ontwikkeling voor de detailhandel is dat de groei van online winkelen afneemt in vergelijking met voorgaande jaren. In sectoren zoals mode, sport en elektronica blijft het aandeel online bestedingen stijgen, terwijl dit in sectoren zoals woninginrichting, doe-het-zelf en dagelijkse detailhandel stabiliseert.
De onderzoekers concluderen dat de voorzieningenstructuur in de Randstad nog steeds robuust is, hoewel er druk is op sommige gebieden. Central winkelgebieden dicht bij grote steden hebben moeite om hun positie te behouden. Investeren in kwaliteit, samenwerking tussen gemeenten, ondernemers en vastgoedeigenaren, evenals heldere ruimtelijke keuzes, blijft dus van essentieel belang.
