Russische rechtbanken hebben sinds het begin van de wervingscampagne meer dan 61 ambtenaren bestraft omdat zij de opgelegde aantallen nieuwe contractsoldaten niet haalden. In minstens 51 Russische regio’s bestaat inmiddels regelgeving die bestuurders persoonlijk verantwoordelijk maakt voor het mislukken van de rekrutering voor de oorlog tegen Oekraïne.
De maatregelen laten zien dat de werving niet langer uitsluitend een taak is van het Russische ministerie van Defensie en de militaire commissariaten. Gouverneurs leiden operationele staven waarin ook veiligheidsdiensten deelnemen, gemeenten krijgen concrete quota opgelegd en lokale bestuurders en politie worden ingezet om kandidaten te vinden. Wie de aantallen niet haalt, loopt het risico op een administratieve boete of verdere juridische vervolging.
Over de gerechtelijke procedures berichtte Novaya Gazeta Europe op 15 september 2026. De krant beschrijft daarmee een systeem waarin gemeenten de werving behandelen als een gewone bestuurstaak, vergelijkbaar met andere regionale prestatiedoelen.
Dalende belangstelling
De uitbreiding van de bestuurlijke druk heeft de terugval in de werving niet kunnen stoppen. In de eerste acht maanden van 2026 sloten ongeveer 234.000 mensen een contract, 26.000 minder dan in dezelfde periode een jaar eerder. Het tempo lag daarmee ongeveer 10 procent lager. Alleen al in augustus nam de werving volgens de aangehaalde gegevens met 20 procent af, ondanks intensieve propaganda in de aanloop naar de verkiezingen voor de Russische Staatsdoema.
Ook financiële prikkels lijken minder effect te hebben. In veel regio’s zijn de eenmalige betalingen verhoogd tot bedragen van maximaal 1,8 miljoen roebel. Tegelijkertijd steeg het aantal regio’s waar premies worden uitgekeerd voor het aanbrengen van nieuwe contractsoldaten van 31 naar 56. De combinatie van hogere beloningen en strengere bestuurlijke controle wijst erop dat de autoriteiten meer geld en meer druk nodig hebben om de regionale quota te benaderen.
De eerdere strategie was sterk gebaseerd op economische werving: hoge betalingen moesten burgers ertoe bewegen een contract te tekenen, ondanks de risico’s op overlijden en verwondingen in het oorlogsgebied. De dalende cijfers suggereren volgens de aangehaalde analyse dat deze aanpak steeds minder overtuigingskracht heeft. Zelfs recordbedragen wegen voor veel Russen niet meer op tegen de gevaren van militaire dienst.
Druk op kwetsbare groepen
Lokale bestuurders zoeken daarom steeds nadrukkelijker naar kandidaten onder sociaal kwetsbare groepen. Daarbij gaat het onder meer om wezen, afgestudeerden van internaten, mensen met een strafblad en verdachten die nog worden verhoord of onder toezicht staan. In sommige plaatsen werden huis-aan-huisbezoeken georganiseerd en gingen politieteams mee op pad. Ook werden speciale mobiele groepen en nieuwe functies ingezet om mogelijke kandidaten te benaderen.
In Bratsk, in de regio Irkoetsk, werden 71 vergaderingen van een operationele staf gehouden. Ambtenaren organiseerden dagelijkse bijeenkomsten, bezochten meer dan 14.000 adressen en schakelden mobiele politieteams in. Toch werden slechts 369 mensen geworven van de geplande 645, ongeveer 57 procent van het doel.
Een poging om meer dan 260 wezen te benaderen die op een wachtlijst stonden voor een woning, leverde slechts één ondertekend contract op. Dat resultaat wijst op de geringe bereidheid van deze groep om de beloofde financiële voordelen te verkiezen boven de risico’s van de dienst.
Quota ondanks grootschalige controles
Ook andere regionale cijfers laten zien hoe moeilijk het voor de autoriteiten is om de opgelegde normen te halen. In Nevinnomyssk, in de regio Stavropol, werden 11 mensen geworven van de benodigde 19. In het Turkmeens district van dezelfde regio waren dat er slechts vier van de zes.
De lokale overheden gebruiken daarbij steeds meer sociale druk en spelen in op basisbehoeften, zoals huisvesting. De pogingen om het tekort op die manier te compenseren, hebben echter niet geleid tot voldoende nieuwe contracten. Zelfs massale controles van woonadressen en de inzet van politie blijken onvoldoende om de dalende vrijwillige werving te keren.
De verantwoordelijkheid voor het tekort verschuift daarmee steeds verder van het militaire apparaat naar de volledige regionale bestuursketen. Gouverneurs, gemeentelijke bestuurders en politie krijgen niet alleen de opdracht om kandidaten te zoeken, maar worden ook afgerekend op het resultaat. De boetes voor ambtenaren maken duidelijk dat de Russische autoriteiten bestuurlijke bestraffing inzetten om het gebrek aan vrijwillige aanmeldingen op te vangen.
