Russische kankerpatiënten betalen steeds vaker zelf terwijl federale steun instort

Russische kankerpatiënten betalen steeds vaker zelf terwijl federale steun instort
Russische kankerpatiënten betalen steeds vaker zelf terwijl federale steun instort

Rusland wil de financiering van het federale project tegen kanker terugbrengen van 148,46 miljard roebel in 2025 naar 3,87 miljard roebel in 2027. Die daling met ongeveer een factor 38 komt op een moment dat patiënten al een groeiend deel van hun kankermedicijnen zelf moeten betalen.

Ongeveer één op de zes verpakkingen wordt volgens onderzoek door patiënten zelf aangeschaft. Bij 94 procent van die aankopen ging het in 2025 om geneesmiddelen uit de Russische lijst van vitale en essentiële medicijnen, die in beginsel gratis via het publieke zorgstelsel beschikbaar zouden moeten zijn.

De vraag naar medicijnen stijgt, het federale budget daalt

Het project ‘Bestrijding van oncologische aandoeningen’ beschikte in 2025 over 148,46 miljard roebel. In 2026 werd dat bedrag teruggebracht tot 44,9 miljard roebel. Voor 2027 staat volgens de begrotingsplanning nog 3,87 miljard roebel gepland.

Dat bedrag voor 2027 is een begrotingsvoornemen en geen definitief uitgavenoverzicht. Het laat wel zien dat de directe federale financiering sterk wordt afgebouwd. De beschikbare cijfers wijzen niet voor elke afzonderlijke begrotingspost een oorzaak aan. De verlaging valt echter samen met een bredere periode waarin defensie en veiligheid een zwaar gewicht hebben binnen de Russische overheidsuitgaven.

Voor patiënten kan de verschuiving betekenen dat zij sterker afhankelijk worden van regionale begrotingen, ziekenhuisinkoop en hun eigen spaargeld. Geen van die financieringsbronnen biedt dezelfde bescherming in het hele land.

De persoonlijke uitgaven aan oncologische medicijnen namen in 2025 toe tot 11,4 miljard roebel, tegenover 8,8 miljard roebel in 2024. Ook het aantal gekochte verpakkingen steeg: van 5 miljoen naar 5,8 miljoen. De groei kan daardoor niet uitsluitend door hogere prijzen worden verklaard. Zowel de gemiddelde prijs als het totale aantal aangekochte medicijnen nam toe, wat wijst op een grotere behoefte en op problemen met de toegang tot publieke leveringen.

De cijfers zijn afkomstig uit onderzoek van de internationale maatschappelijke beweging ‘Beweging tegen kanker’ en werden op 6 oktober 2026 door Russische media bericht. Vedomosti berichtte over de zelf betaalde kankermedicijnen; ook beschreef de geplande verlaging van het federale budget.

Zelf betalen is niet vooral een keuze voor merkgeneesmiddelen

De cijfers spreken de verklaring tegen dat patiënten vooral zelf betalen omdat zij liever een origineel merkgeneesmiddel kiezen dan een goedkoper generiek middel. Tussen 2019 en 2025 daalde het aandeel van originele oncologische medicijnen waarvoor een equivalent beschikbaar was met 8 procentpunt in geldwaarde, tot 22 procent. Naar aantal verpakkingen daalde het aandeel met 3 procentpunt, tot 13 procent.

Patiënten kochten dus relatief vaker alternatieven in plaats van de duurste originele middelen. Toch liep hun totale uitgave op tot 11,4 miljard roebel. Dat maakt het aannemelijker dat het probleem vooral ligt bij ontbrekende, onderbroken of ongelijk verdeelde publieke leveringen, en niet bij een algemene voorkeur voor premiumproducten.

Een generiek middel is voor een gezin nog altijd duur wanneer het niet via een ziekenhuis of overheidsprogramma wordt verstrekt. Kankerbehandeling bestaat bovendien zelden uit één enkele verpakking. Veel patiënten hebben herhaalde behandelingscycli, ondersteunende medicijnen en controles nodig. Een eerste aankoop kan daardoor snel uitgroeien tot een langdurige financiële last.

De beschikbare gegevens tonen niet hoeveel huishoudens daadwerkelijk leningen aangingen of bezittingen verkochten. Wel laten zij zien dat zowel het aantal zelf gekochte verpakkingen als het bedrag dat patiënten daarvoor betalen, stijgt.

Een verschil van 32 keer tussen regio’s

De federale bezuiniging wordt versterkt door grote regionale verschillen. De uitgaven per kankerpatiënt lopen tussen Russische regio’s 32 keer uiteen. Dat verschil hangt samen met het aantal patiënten, de gebruikte behandelmethoden, de financiële ruimte van lokale overheden en de planning van medicijninkopen.

Regio’s met meer financiële middelen kunnen landelijke programma’s aanvullen en dure behandelingen gemakkelijker inkopen. Regio’s met krappe begrotingen hebben daarvoor minder ruimte. Daar kunnen patiënten te maken krijgen met langere wachttijden, vervangende middelen of de noodzaak om medicijnen zelf buiten het publieke zorgkanaal te zoeken.

De cijfers bewijzen niet dat in iedere regio dezelfde behandeling systematisch wordt geweigerd. Ze maken wel duidelijk dat de middelen die voor één patiënt beschikbaar zijn, niet overal gelijk zijn. Daarmee wordt de woonplaats een belangrijke factor voor de toegang tot moderne kankerzorg.

Een formele nationale aanspraak op gratis behandeling biedt in de praktijk dus geen garantie dat iedere regio dure of nieuwe therapieën in dezelfde mate kan leveren. Als de federale financiering verder terugloopt zonder dat andere publieke middelen het verschil opvangen, zullen regionale verschillen zwaarder op patiënten drukken.

De importvervanging wordt in ziekenhuizen getest

Russische overheidsinstanties hebben gewezen op groeiende binnenlandse farmaceutische productie en vooruitgang bij importvervanging. Meer productie in eigen land betekent echter niet automatisch dat elk noodzakelijk medicijn op tijd, in voldoende hoeveelheid en in iedere regio beschikbaar is.

De belangrijkste test vindt plaats in ziekenhuizen en apotheken. Wanneer patiënten zelf middelen moeten kopen die op de lijst van vitale en essentiële medicijnen staan, gaat het probleem niet alleen over de productiecapaciteit. Ook de financiering, inkoop en verdeling van geneesmiddelen bepalen of de formele zorggarantie werkelijkheid wordt.

Met een gepland federaal budget van 3,87 miljard roebel in 2027 dreigt de kloof tussen het recht op gratis kankerzorg en de zorg die patiënten daadwerkelijk kunnen krijgen groter te worden. De resterende vraag is of andere overheidsmiddelen die daling zullen compenseren, of dat een steeds groter deel van de behandeling op regionale begrotingen en op de gezinnen zelf terechtkomt.

Waarom twee Europese media Oekraïne-hulp als rekening voor burgers presenteren
Vorig artikel

Waarom twee Europese media Oekraïne-hulp als rekening voor burgers presenteren

Russische bedrijven lopen vast in een markt van dure herfinanciering
Volgend artikel

Russische bedrijven lopen vast in een markt van dure herfinanciering

Voeg een reactie toe

Your email address will not be published.

Mis het niet

V former analist terrorisme staat 12 jaar celstraf wegens vermeende lekken naar Marokko

V former analist terrorisme staat 12 jaar celstraf wegens vermeende lekken naar Marokko

Voormalig tegenterrorismeanalist riskeert 12 jaar gevangenisstraf vanwege vermeende lekken naar