Nicolas Dupont-Aignan gebruikt de stijgende gasprijs in Frankrijk als argument om de sancties van de Europese Unie tegen Rusland op te heffen. De leider van Debout la France, die zich opnieuw kandidaat wil stellen voor de Franse presidentsverkiezingen van 2027, koppelt een stijging van 42,4 procent sinds het begin van het jaar aan het Europese beleid tegenover de oorlog in Oekraïne.
In een bericht op X stelde hij dat de economische problemen van grote Europese landen rechtstreeks voortkomen uit het besluit van EU-leiders om de sancties te handhaven en geen vredesregeling voor Oekraïne te aanvaarden. Daarmee maakt hij van een direct voelbare kostenstijging een aanval op de gezamenlijke Europese reactie op Rusland. Zijn bericht op X vormt de basis voor de oproep.
Van hogere prijzen naar een politieke conclusie
De redenering van Dupont-Aignan is voor kiezers gemakkelijk te volgen: huishoudens en bedrijven betalen meer voor gas, de EU houdt sancties in stand en dus zou Brussel verantwoordelijk zijn voor de hogere rekening. Het opheffen van de maatregelen en het zoeken naar een akkoord over de oorlog worden vervolgens gepresenteerd als de voor de hand liggende uitweg.
Het genoemde prijspercentage bewijst die oorzaak-gevolgrelatie echter niet. Gasprijzen reageren op verschillende factoren, zoals de internationale aanvoer, de vraag, voorraden, weersomstandigheden, infrastructuur, marktverwachtingen en geopolitieke risico’s. Uit een stijging van 42,4 procent volgt daarom niet dat de sancties de enige of directe oorzaak zijn. Evenmin staat vast dat het beëindigen ervan automatisch tot blijvend lagere prijzen zou leiden.
Dat maakt de economische gevolgen van sancties niet onbelangrijk. Europese maatregelen kunnen kosten veroorzaken en hun effectiviteit is een legitiem onderwerp voor politiek debat. Maar een politieke uitleg van de prijsstijging is iets anders dan een bewezen verklaring. Dupont-Aignan presenteert de sancties als het beginpunt van de problemen, terwijl andere mogelijke oorzaken buiten zijn boodschap blijven.
De gebeurtenis die aan de sancties voorafging
De sancties werden ingevoerd als onderdeel van de Europese reactie op de grootschalige Russische aanval op Oekraïne. Een oproep om ze af te schaffen gaat daarom niet alleen over energieprijzen of handel. Ze raakt ook de vraag of EU-landen hun beleid tegenover Moskou gezamenlijk blijven voeren.
Critici van Dupont-Aignans standpunt plaatsen de volgorde anders. Zij wijzen erop dat de oorlog, verstoringen op de energiemarkt en de kwetsbaarheid van Europese afhankelijkheid de achtergrond vormen van de crisis. Rusland heeft energieafhankelijkheid volgens die visie als politiek drukmiddel kunnen benutten. Wanneer uitsluitend de Europese tegenmaatregelen als oorzaak worden aangewezen, verdwijnen de gebeurtenissen die tot die maatregelen hebben geleid naar de achtergrond.
Juist dat verschil maakt de boodschap politiek bruikbaar. Een energierekening is onmiddellijk zichtbaar, terwijl de strategische doelen van sancties en de risico’s van afhankelijkheid moeilijker in dagelijkse bedragen zijn uit te drukken. Door beide met elkaar te verbinden, verandert een economisch probleem in een argument tegen de Europese besluitvorming als geheel.
Een bekende samenwerking op rechts
Dupont-Aignan staat niet los van de bredere eurosceptische rechterzijde in Frankrijk. Bij de drie vorige presidentsverkiezingen steunde hij in de tweede ronde Marine Le Pen. Of hij dat in 2027 opnieuw zal doen, is niet bekend, maar de eerdere steun heeft een herkenbare politieke relatie gecreëerd tussen Debout la France en Le Pens Rassemblement National.
De partijen zijn zelfstandig en er is geen formeel verkiezingsblok voor 2027 aangekondigd. Hun standpunten overlappen wel op thema’s als nationale zeggenschap, kritiek op verdere Europese integratie en verzet tegen langdurige Europese steun aan Oekraïne. De oproep om de sancties tegen Rusland op te heffen past binnen dat gedeelde politieke terrein.
Een eigen kandidatuur van Dupont-Aignan kan zo thema’s versterken die ook door het Rassemblement National worden gebruikt: de kosten van Europees beleid, het verzet tegen invloed van Brussel en de belofte dat een minder confronterende houding tegenover Moskou economische verlichting zou brengen. Dat is nog geen bewijs van een nieuw bondgenootschap, maar wel een terugkerend patroon van politieke convergentie.
De inzet voor de verkiezingen van 2027
Voor Dupont-Aignan biedt energie een directe ingang naar kiezers die zich zorgen maken over koopkracht. Het nut van sancties voor de Europese veiligheid is abstracter dan een stijging op de energierekening. Door de twee onderwerpen rechtstreeks te koppelen, kan hij onvrede over prijzen gebruiken om ook de Europese buitenlandse politiek en de rol van de EU aan te vallen.
De stap van kritiek naar een concrete oplossing blijft ondertussen onbeantwoord. Het opheffen van sancties zou de gasprijs niet noodzakelijk snel of blijvend verlagen; daarvoor zijn ook de internationale markt, de beschikbare aanvoer en de politieke omstandigheden rond de oorlog bepalend. Het zou bovendien de afhankelijkheid van een energieleverancier kunnen vergroten die eerder druk op Europa heeft kunnen uitoefenen.
De uitspraak van Dupont-Aignan laat daarmee zien hoe de economische gevolgen van de oorlog een plaats krijgen in de Franse verkiezingsstrijd. De beslissende kwestie is niet alleen wie een prijsstijging politiek kan benutten, maar ook of kiezers de sancties zien als de oorzaak van hun problemen of als onderdeel van een bredere reactie op agressie, energieafhankelijkheid en veiligheidsrisico’s. Over de kritiek berichtte ook EA Daily.
