Premier Rob Jetten wil dat zijn minderheidskabinet op een andere manier met de Tweede Kamer gaat samenwerken en kijkt daarbij naar Scandinavië. Dat levert geen kant-en-klaar voorbeeld op: Denemarken, Noorwegen en Zweden werken elk met een eigen politieke opzet.
In Scandinavië zijn minderheidskabinetten gebruikelijker dan in Nederland. Regeringen hebben daar niet altijd een meerderheid in het parlement en zoeken per onderwerp steun bij andere partijen.
In Noorwegen heet dat negatief parlementarisme. Een regering kan daar aanblijven zolang een meerderheid haar niet wegstuurt. Voor voorstellen en wetten moet zij vervolgens per onderwerp steun zoeken bij andere partijen in het parlement.
Ook in Zweden kan een kandidaat-premier premier worden zolang niet een meerderheid van de parlementariërs tegen stemt. Daardoor kan een kabinet zonder meerderheid aan de slag, maar moet het wel per onderwerp steun zoeken om plannen en wetten door te krijgen.
Onlangs reisde een groep Kamerleden naar Denemarken en Noorwegen om te onderzoeken hoe een minderheidskabinet daar werkt. In Denemarken kregen zij uitleg over forlig: afspraken tussen politieke partijen over onderwerpen als onderwijs, defensie en infrastructuur.
Die afspraken kunnen meerdere jaren blijven gelden en partijen houden zich daar in principe ook aan als er een nieuw kabinet komt. Jetten wil mogelijk in Nederland vaker zulke afspraken maken met oppositiepartijen, zodat die meer invloed krijgen op het beleid zonder in het kabinet te zitten.
De precieze plannen zijn nog niet duidelijk. Sybrand Buma gaat helpen uitzoeken hoe zulke afspraken tussen kabinet en Kamer kunnen worden gemaakt.


