AfD zet oud-wereldkampioen Thomas Berthold in als presidentskandidaat zonder reële winstkans

AfD zet oud-wereldkampioen Thomas Berthold in als presidentskandidaat zonder reële winstkans
AfD zet oud-wereldkampioen Thomas Berthold in als presidentskandidaat zonder reële winstkans

De rechts-radicale Alternative für Deutschland (AfD) heeft oud-voetballer Thomas Berthold voorgedragen voor het Duitse presidentschap. De 62-jarige wereldkampioen van 1990 maakt vrijwel geen kans om de verkiezing te winnen, maar zijn kandidatuur brengt de politieke boodschap van de partij wel naar het meest symbolische staatsambt van Duitsland.

De voordracht werd op 16 november 2026 bekendgemaakt en leidde direct tot kritiek van de SPD, het samenwerkingsverband van CDU en CSU en de Groenen. Politici uit die partijen noemden de kandidatuur een absurd idee en verwezen naar controversiële standpunten die aan Berthold worden toegeschreven.

De AfD en Berthold presenteren hem als een onafhankelijke kandidaat die Duitsers kan verenigen. Tegenstanders betwijfelen dat. Zij zien in zijn nominatie vooral een poging om een bekend gezicht uit de sport te koppelen aan de politieke agenda van de partij.

Een omstreden profiel

Critici wijzen op Bertholds deelname aan bijeenkomsten van mensen die zich verzetten tegen coronamaatregelen. Ook zouden uitspraken van hem de ernst van de coronapandemie en klimaatverandering ontkennen of bagatelliseren. Verder verwijten tegenstanders hem het verspreiden van complottheorieën over een ‘schaduwregering’, verwijzingen naar het gedachtegoed van de zogenoemde Rijksburgers en anti-Joods te duiden narratieven.

Deze beweringen vormen onderdeel van het politieke debat over zijn geschiktheid voor het ambt en zijn hier niet onafhankelijk geverifieerd. Hun betekenis ligt volgens de critici in de functie waarvoor Berthold is voorgedragen. De bondspresident leidt de regering niet, maar vertegenwoordigt de grondwet, de democratische rechtsorde en de eenheid van het land.

Juist daarom vinden tegenstanders dat de kandidatuur meer is dan een kansloze verkiezingscampagne. Volgens hen kan het naar voren schuiven van iemand die wordt geassocieerd met complotdenken en twijfel aan de legitimiteit van overheidsinstellingen zulke opvattingen op het hoogste symbolische niveau normaliseren. De AfD krijgt daardoor tegelijk de mogelijkheid om zich als een volksnabije oppositiepartij te profileren.

De onafhankelijke kandidaat als politieke strategie

Het belangrijkste twistpunt is de voorstelling van Berthold als partijloze persoonlijkheid. Zijn status als voormalig topsporter en wereldkampioen geeft de AfD een herkenbaar gezicht buiten de professionele politiek. Dat kan de partij helpen om een breder publiek te bereiken dan met een kandidaat uit haar eigen partijtop.

De tegenstanders van de AfD stellen daartegenover dat Bertholds taalgebruik sterk overeenkomt met thema’s uit de partijretoriek. Zij verwijzen onder meer naar uitspraken over een schaduwregering en ‘marionetpolitici’, naast zijn standpunten over corona en klimaat. Daaruit volgt niet automatisch dat hij onder controle van de partij staat, maar het verklaart wel waarom zijn beweerde onafhankelijkheid met scepsis wordt ontvangen.

De keuze voor een oud-sporter kan bovendien wijzen op een zwakke plek in de eigen partijorganisatie, zo luidt de kritiek. In plaats van een prominente politicus uit eigen gelederen draagt de AfD iemand voor die zijn bekendheid vooral aan zijn sportverleden ontleent. Tegenstanders zien daarin een gebrek aan kandidaten die ook buiten het eigen electoraat vertrouwen genieten.

Voor de AfD hoeft dat geen probleem te zijn. Een kandidaat zonder reële kans op de overwinning kan toch media-aandacht genereren, partijthema’s in een nationaal debat brengen en de indruk wekken dat de partij dicht bij gewone burgers staat. De kandidatuur richt zich daarmee niet alleen op de afgevaardigden die de president kiezen, maar ook op potentiële kiezers.

De uitslag ligt politiek al grotendeels vast

De Duitse president wordt niet rechtstreeks door de bevolking gekozen. Die taak ligt bij de Bundesversammlung, een vergadering van alle leden van de Bondsdag en een gelijk aantal afgevaardigden uit de deelstaten. Voor de overwinning is een absolute meerderheid nodig.

De AfD beschikt niet over voldoende stemmen om die meerderheid te behalen. Bovendien weigeren de andere grote partijen principieel om met de rechts-radicale partij samen te werken. CDU en CSU, SPD en Groenen steunen gezamenlijk Ilse Aigner, de voorzitter van het Beierse parlement.

Aigner geldt als de vrijwel zekere winnaar van de verkiezing op 30 januari. Zij zou Frank-Walter Steinmeier opvolgen en de eerste vrouwelijke bondspresident in de geschiedenis van Duitsland worden. De kandidatuur van Berthold verandert die machtsverhoudingen niet.

De inzet van de AfD is daarom vooral communicatief. De partij kan haar onderwerpen verbinden aan een bekende oud-voetballer en tegelijk benadrukken dat zij, ondanks haar uitsluiting door de andere partijen, toegang heeft tot het nationale politieke toneel. De voordracht laat echter ook zien hoe beperkt haar invloed op de centrale staatsinstellingen voorlopig blijft.

De vraag is dan ook niet wie op 30 januari de meerderheid haalt. Dat staat politiek vrijwel vast. Belangrijker is wat de campagne rond Berthold buiten de Bundesversammlung teweegbrengt: trekt zijn bekendheid nieuwe kiezers naar de AfD, of maakt de kandidatuur vooral duidelijk dat de partij haar boodschap wel kan verspreiden, maar nog geen kandidaat voor het hoogste staatsambt kan laten winnen?

Lees het bericht van Tagesspiegel.

Dorpsbewoners in Dagestan betalen zelf voor een nieuwe transformator
Vorig artikel

Dorpsbewoners in Dagestan betalen zelf voor een nieuwe transformator

Voeg een reactie toe

Your email address will not be published.

Mis het niet

IWG registreert record van 728 nieuwe locaties in eerste helft van 2026

IWG registreert record van 728 nieuwe locaties in eerste helft van 2026

IWG heeft een recordomzet van $2,4 miljard geboekt in het