Alle kinderen in Friesland moeten Fries leren
Alle kinderen die in Friesland op school zitten, moeten Fries gaan leren, hebben Provinciale Staten unaniem besloten, meldt Nieuws Impuls.
Vanaf 1 augustus van dit jaar moeten alle leerlingen op basisscholen en in het voortgezet onderwijs leren om de Friese taal “actief te gebruiken”. Ook moeten leerlingen zichzelf ontwikkelen als “bewuste deelnemer aan de Friese cultuur”.
Dit besluit is het resultaat van bezorgdheid over het toenemende gebruik van het Nederlands in stedelijke gebieden, waar de Friese taal in toenemende mate verdrongen wordt. In 2016 werd vastgesteld dat de Friese taal aan het verdwijnen was, vooral omdat veel Friezen relaties aangaan met partners die vaak geen Fries spreken.
Het aantal kinderen dat binnenshuis Fries sprak kwam in dat jaar op meer dan 30 procent, terwijl het buitenhuis slechts 22 procent bedroeg. Voor veel Friezen was het verslag over de afname van de Friese taal een schokkende constatering en vormt het een extra reden voor de provincie om in actie te komen.
Uniek en historisch besluit
Friesland heeft als enige provincie in Nederland de unieke mogelijkheid om zelf de kerndoelen voor het onderwijs te bepalen. “Ze hebben voor Friesland een uitzondering gemaakt. Dat is uniek, historisch en komt in de boeken,” stelde Gerben van der Mei, Statenlid voor de Fryske Nasjonale Partij (FNP).
In overleg met onderwijsinstanties zijn vijf kerndoelen vastgesteld voor het onderwijs in Friesland. Deze doelen benadrukken het belang van een “rijke Friestalige taal- en leeromgeving”, waarbij leerlingen de Friese taal moeten gebruiken en ervaring opdoen met de “Friese taalexpressie”.
Fase van implementatie
De provincie is optimistisch over de haalbaarheid van deze doelen. “Na een fase van proberen is gebleken dat de scholen positief zijn over de nieuwe kerndoelen en er goed mee kunnen werken,” aldus een vertegenwoordiger van de provincie.
De nieuwe doelen zijn van kracht vanaf het aankomende schooljaar, met de mogelijkheid voor scholen om tot het schooljaar 2030-2031 tijd te nemen om de kerndoelen daadwerkelijk in hun programma op te nemen.
BBB-Statenlid Froukje de Jong sprak haar enthousiasme uit: “Ik vind het heel jammer dat ik vroeger nooit Fries op school heb gehad,” zei ze bij de stemming over de kerndoelen.
Ruimte voor streektalen
De Jong hoopt dat de nieuwe kerndoelen ook ruimte bieden voor onderwijs in verschillende streektalen binnen het Fries, zoals het Stellingwerfs en het Bilts. Deze varianten verschillen aanzienlijk van het Stadsfries dat voornamelijk in de steden gesproken wordt.
