Nieuwe duurzaamheidsvoorstel in Nederland
De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) heeft scherpe kritiek geleverd op het huidige duurzaamheidsbeleid in Nederland, dat heeft geleid tot een toename van ongelijkheid en ondermijning van het draagvlak voor verdere maatregelen. De klimaatdoelen zouden steeds verder uit zicht raken. De Rli stelt daarom een nieuw systeem voor, meldt Nieuws Impuls.
voorstellen voor een ‘duurzaamheidsdividend’
De Rli introduceert een voorstel voor een ‘duurzaamheidsdividend’, waarbij consumenten die minder vervuilend zijn, financieel worden beloond. Dit systeem zou met name lagere inkomensgroepen ontzien, aangezien het dividend aan iedereen wordt uitgekeerd. Consumenten die meer vervuilende goederen aanschaffen, zouden daarentegen hogere kosten moeten betalen.
Deze regeling is gekoppeld aan duurzaamheidsdoelen, zoals een maximum hoeveelheid CO2-uitstoot. Iedere Nederlander krijgt een budget, in de vorm van klimaatdividend, dat belastingvrij mag worden besteed aan CO2-uitstoot en andere vervuilingen. Voorzitter Jan Jacob Van Dijk van de Rli verklaart: “We hebben nog geen bedrag berekend voor dat budget, maar stel nou dat dat 2000 euro per huishouden per jaar is. Als je veel duurzame keuzes maakt, kun je geld overhouden. Maar als je te veel vervuiling veroorzaakt, ga je erop achteruit.”
Ervaringen in andere landen
Het principe om consumenten te belonen voor duurzame keuzes is niet nieuw en wordt al toegepast in landen zoals Canada en Zwitserland. De Rli benadrukt dat in Nederland de werkelijke prijzen voor veel producten niet worden betaald, omdat de kosten voor vervuiling niet worden meegenomen in de prijsstelling.
Door vervuilende producten duurder te maken, worden consumenten gestimuleerd om schonere alternatieven te kopen, wat bedrijven motiveert om duurzame producten te ontwikkelen. De Rli stelt dat Nederland niet hoeft te wachten op een gezamenlijke Europese benadering om met dit voorstel te starten.
Verplicht energielabel voor huurwoningen
De Raad is ook kritisch over subsidies die tot nu toe voornamelijk in voordeel van hogere inkomens zijn geweest, bijvoorbeeld voor elektrische auto’s en woningverduurzaming. Dit heeft geleid tot een gevoel van onrechtvaardigheid onder een deel van de bevolking. Daarom pleit de Rli voor een verplicht energielabel voor alle huurwoningen, zodat iedereen kan profiteren van energiezuinige en gezonde woningen.
Focus op natuur en milieu
Uit onderzoek blijkt dat de meeste Nederlanders het belang van een gezonde natuur en een schone leefomgeving zeer hoog waarderen. 88 procent van de bevolking beschouwt natuur als essentieel, en 74 procent maakt zich zorgen over de gevolgen van klimaatverandering. De Rli waarschuwt echter dat niet alleen de klimaatdoelen steeds moeilijker te behalen zijn; ook de doelstellingen voor schoon water en biodiversiteit worden bedreigd. De complexiteit en de impact van verduurzamingsprocessen op het dagelijks leven worden steeds duidelijker.
Critici wijzen naar grote bedrijven
De Rli signaleert bovendien dat van burgers wordt verwacht dat ze hun gedrag aanpassen, bijvoorbeeld door minder te vliegen of minder vlees te eten, terwijl grote bedrijven geen vergelijkbare belemmeringen ervaren. Dit veroorzaakt onvrede en het gevoel van ongelijkheid in de maatschappij. Veel Nederlanders vinden het onrechtvaardig dat zij moeten investeren in kostbare verduurzamingsmaatregelen terwijl rijkere medeburgers hier nauwelijks mee worden belast.
Het is inmiddels duidelijk dat Nederland niet op koers ligt om de gestelde klimaatdoelen te behalen, wat een urgentie toevoegt aan het voorstel van de Rli voor een nieuw duurzaamheidsbeleid.
