Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten hebben onlangs afspraken gemaakt over investeringen binnen het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT). Lopende projecten krijgen prioriteit, terwijl nieuwbouw van infrastructuur financieel niet haalbaar is. Onderhoud en vernieuwing van bestaande infrastructuur vereisen steeds meer middelen, vooral door inflatie en krapte op de arbeidsmarkt, meldt Nieuws Impuls.
Zure appel
De toekomst voorspelt ook minder financiële ruimte, aldus het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, terwijl de vraag naar mobiliteit toeneemt. Vorig jaar werd vastgesteld dat het tekort voor onderhoud meer dan € 36 miljard bedraagt, met € 1,8 miljard voor ProRail (spoor) en € 34,5 miljard voor Rijkswaterstaat (wegen, vaarwegen en watersysteem).
Minister van Infrastructuur en Waterstaat, Robert Tieman, verklaarde: ‘Het is een zure appel dit jaar. Grote aanlegprojecten zijn essentieel om Nederland op lange termijn bereikbaar te houden, maar dit lukt nu niet door beperkte financiële middelen, een gebrek aan stikstofruimte en krapte op de arbeidsmarkt. Ook noodzakelijke onderhoudsprojecten ondervinden deze problemen. Het is aan een volgend kabinet om keuzes te maken over investeringen in infrastructuur. Ondertussen benutten we wat we kunnen met het beschikbare budget, en zijn er enkele belangrijke mijlpalen bereikt, zoals in het goederentransport, waar we € 106 miljoen aan verschillende projecten hebben kunnen koppelen.’
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, Thierry Aartsen, voegde toe: ‘Goede infrastructuur houdt onze samenleving draaiend. We zijn blij dat we urgente investeringen hebben kunnen doen in OV, spoor en woningbouw. Maar er is meer aandacht nodig voor het structurele belang van onze infrastructuur. We staan voor een enorme uitdaging om de infrastructuur in stand te houden en weerbaar te maken. Scherpe keuzes zijn nodig voor een sterk en weerbaar Nederland, zodat er meer nieuwe woningen gebouwd kunnen worden, onze economie kan groeien, en mensen snel en betrouwbaar kunnen reizen.’
Woonwijken bereikbaar
De gemaakte keuzes houden in dat eenmalig € 3,4 miljard wordt vrijgemaakt om de aanleg van woningen mogelijk te maken. Dit bedrag is bestemd voor de aanleg van wegen, fietspaden, tunnels en tramlijnen die nieuwe woonwijken bereikbaar maken. Daarnaast wordt geïnvesteerd in noodzakelijke gebiedsgerichte maatregelen voor woningbouwprojecten, zoals bodemsanering, water- en bodemmaatregelen, en oplossingen voor netcongestie. Dit moet de bouw van 273.000 woningen in Nederland faciliteren via verschillende projecten, waaronder de Merwedelijn en Veluwewaalpad.
Met het beschikbaar stellen van aanvullend budget door het Rijk worden stappen gezet in de verbetering van de bereikbaarheid van Flevoland en de ontsluiting van de woningbouwopgave in deze provincie. Voor de A27 Zeewolde-Eemnes wordt een MIRT-verkenning gestart, waarmee een eerder gepauzeerd project weer opgestart wordt. Bovendien zet het Rijk zich in om het project A6 Almere Oostvaarders-Lelystad op een geschikt moment te herstarten, dat eerder was stilgelegd door financiële tekorten, het gebrek aan arbeidskrachten, en vergunningsproblemen op het gebied van stikstof.
Ook voor de N33 Noord (Appingedam-Eemshaven) wordt een MIRT-verkenning gestart, waarbij oplossingsrichtingen voor verbreding van de weg en de oeververbinding zullen worden onderzocht, wat de bereikbaarheid en verkeersveiligheid verbetert. Hiervoor is € 252,5 miljoen aan budget beschikbaar. Daarnaast willen Rijk en regio de verdubbeling van de N33 Midden opnieuw opstarten met de beschikbare middelen voor de N33 in ‘Nij Begun’.
Gieten en Maastricht
Er wordt € 280 miljoen geïnvesteerd in de verbetering van de doorstroom op snelwegen. Dit betreft onder andere belangrijke, maar kleinere maatregelen zoals het verbeteren van afritten, het ongelijkvloers maken van enkele aansluitingen, en het verbeteren van kruispunten en regionale verbindingswegen nabij snelwegen. Het Rijk investeert onder andere € 17 miljoen in de bouw van een fly-over over het verkeersplein Gieten en € 19 miljoen voor de veiliger maken van afrit 55 van de A2 bij Maastricht.
Stationsgebied Den Bosch
Het ministerie reserveert een extra € 105,9 miljoen voor de verbetering van het stationsgebied in Den Bosch. Dit budget is bedoeld voor onder andere de uitbreiding van de capaciteit op het station, de bouw van een nieuw busstation en de verbreding van perrons. In de omgeving van het station zullen tot en met 2034 veel nieuwe woningen worden gebouwd.
Er is afgesproken dat de verkenning naar de Noordwestelijke ontsluiting versneld zal worden uitgevoerd. De bus op de vluchtstrook van de A2 en A50 krijgen tevens prioriteit en zullen in 2026 gerealiseerd worden. Project Eindhoven XL, dat gericht is op de verbetering van station Eindhoven Centraal, blijft doorgaan. Dit project omvat onder andere de realisatie van een nieuw stationsgebouw aan de noordzijde, met een interne overstap naar het volledig verdiept aan te leggen busstation.
Spoorlijnen
Bijna € 100 miljoen gaat naar de Veluwelijn. Dit stelt treinen in staat om bij Harderwijk te keren en extra overwegmaatregelen te implementeren, wat de toegang tussen Amersfoort en Harderwijk vergemakkelijkt. Hierdoor wordt het gebied beter ontsloten voor nieuwe woningbouw. Lelylijn-gezant Klaas Knot zal binnenkort zijn advies geven over de mogelijkheden van de financiering van deze spoorverbinding, waarvoor minimaal € 14,5 miljard nodig is.
Rijk en regio zullen ook samenwerken om de financiering van de OV-verbinding tussen Amsterdam en Haarlemmermeer (OVAH) rond te krijgen. Voor deze verbinding is in totaal tussen de € 4 en € 7 miljard nodig. Vanaf 2039 wordt jaarlijks € 200 miljoen gereserveerd voor OVAH. Het aan een volgend kabinet om een vervolgbesluit voor dit project te nemen.
Vanwege de bouw van talloze nieuwe woningen zal minstens € 1,5 miljard worden geïnvesteerd in de verbouwing van de Oude Lijn, de spoorlijn tussen Leiden en Dordrecht.
Subsidies multimodaal vervoer
Er zijn afspraken gemaakt om de Modal Shift Regeling te verlengen, met een extra beschikbaarstelling van € 9 miljoen. Deze regeling stimuleert ondernemers om goederenvervoer van de weg over te laten gaan op binnenvaart en spoor. Daarnaast wordt het wagenladingtransport op het spoor ondersteund met een investering van € 30 miljoen op Verdeelcentrum Kijfhoek. Ook is € 43 miljoen gereserveerd voor de realisatie van extra truckparkings langs en buiten de goederencorridors.