Moskou — Verschillende grote Russische industriële ondernemingen hebben hun werkweken verkort naar drie of vier dagen. Terwijl de overheid dit presenteert als een moderne trend, is het in veel gevallen een reactie op een diepe economische crisis. Voor de bredere economie vormt dit een zorgwekkend signaal — mogelijk een voorbode van een instorting van de productiecapaciteit en werkgelegenheid.
Dalende productie in landbouwmachines onder druk van lagere vraag
Landbouwmachinefabrikanten zoals Rostselmash hebben een drie dagen durende werkweek ingevoerd na sterke terugval in de vraag. Rostselmash kondigde in augustus aan dat de productie voor dit jaar zou dalen tot slechts 2.700 maaidorsers en 800 tractoren — ver onder het niveau van voorgaande jaren. De verkoop van binnenlandse landbouwmachines daalde in de eerste zeven maanden van 2025 met 30% in waarde, terwijl de verkoop van maaidorsers halveerde. Overheidssteunprogramma’s konden de krimp niet compenseren. Ook de Kirov Tractor Plant rapporteerde een productiedaling van 20–25%, wat resulteerde in verlengde verlofperiodes en kortere werkuren voor werknemers. Veel boeren kunnen hun machines niet vernieuwen door lage winstgevendheid.
Autofabrikanten voelen harde klap door terugval in verkoop
KamAZ, ’s werelds grootste Russische vrachtwagenfabrikant, verkortte in augustus de werkweek vanwege een bijna 60% daling in vraag naar zware trucks. Hoge voorraden geïmporteerde en geleasete voertuigen verergeren de situatie. AvtoVAZ, de iconische producent van Lada-auto’s, stapte in oktober over op een vierdaagse werkweek ondanks staatsbescherming van zijn producten. De verkoop daalde in de eerste negen maanden van 2025 met bijna 25% ten opzichte van vorig jaar, terwijl concurrentie uit China toenam. Hogere rente en beperktere toegang tot krediet drukken de vraag verder. AvtoVAZ kondigde aan deze kortere weken minstens zes maanden te handhaven.
Kortere werkweken breiden zich uit naar andere sectoren
De trend beperkt zich niet tot auto- en machinebouw. Ook metallurgische fabrieken, cementbedrijven en spoorwegmaatschappijen verminderen werktijden om ontslagen te vermijden. Voorbeelden zijn het Chelyabinsk Electrometallurgical Plant (1.200 werknemers met kortere uren), het Yaroslavl Motor Plant en Diesel Equipment Plant (enkele duizenden werknemers) en Tikhvin Wagon Works (7.000 werknemers met kortere schema’s tot november). Officiële verklaringen spreken van “marktcorrecties” of “het beschermen van banen”, maar in de praktijk betekenen kortere werkweken vaak lagere lonen, het schrappen van bonussen en minder secundaire arbeidsvoorwaarden — een verborgen vorm van banenverlies.
Officiële verklaring versus economische realiteit
Autoriteiten presenteren het als een arbeidsinnovatie, vergelijkbaar met Westerse experimenten met vierdaagse werkweken ter verbetering van productiviteit. In werkelijkheid is het voor veel ondernemingen een overlevingstactiek — sluiting en grootschalige ontslagen vermijden door kosten te verlagen. Dit kan een vals beeld geven van stabiliteit op de arbeidsmarkt.
Gevolgen voor de Russische economie en Europa
Voor buitenstaanders vormt deze trend een waarschuwing: zware industrieën in Rusland kampen met een structurele neergang, niet slechts een tijdelijke dip. Verkorte werkweken in meerdere sectoren wijzen op een langdurige economische stress. Door voortdurende militarisering en verschuiving van middelen weg van de civiele industrie wordt de industriële capaciteit op lange termijn bedreigd. Officiële statistieken kunnen de omvang van werkloosheid en economische krimp onderschatten. Voor Europa betekent dit dat deze ontwikkeling niet zomaar een arbeidsreform is, maar een signaal van verborgen werkloosheid, economische achteruitgang en risico’s voor mondiale toeleveringsketens en geopolitieke stabiliteit.
