Na 55 jaar samen in een eigen vrijstaande woning te hebben gewoond, staan veel senioren voor de uitdaging van alleen wonen. De emotionele en praktische problemen die daarmee gepaard gaan, worden steeds duidelijker. Regelmatig onderhoud, zoals een schilderbeurt, en de vervangingen van essentiële apparatuur zoals een cv-ketel vereisen aanzienlijke investeringen, meldt Nieuws Impuls.
Financiële oplossingen voor senioren zijn beperkt. Zelfs een kleine (hypothecaire) lening bij de bank blijkt vaak onmogelijk, zelfs met een aanzienlijke overwaarde op de woning. De leennormen zijn gebaseerd op het inkomen en het pensioen, wat vaak onvoldoende is om een lening te rechtvaardigen.
Krediet afknijpen
Banken verkrappen de kredietverstrekking aan senioren aanzienlijk. Na de leeftijd van 70 jaar is het verkrijgen van een persoonlijke lening zeer moeilijk, en grootbanken verminderen vaak de maximale roodstand. Deze richtlijnen voor verantwoord lenen zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat leningen passen bij de levensfase van de aanvrager, maar de verhoogde risico’s op terugbetaling zijn ook een belangrijke factor.
Hans Adriani, van het Aanjaagteam Wonen Welzijn Zorg voor Ouderen, bevestigt dat bancaire financiering vaak niet beschikbaar is voor aanpassingen aan woningen. “Banken werken vanaf een bepaalde leeftijd niet soepel mee. De regels van de ECB en de gerelateerde inkomenscriteria maken het moeilijk,” legt hij uit.
Blijverslening
In 2023 werd er een convenant gesloten tussen het ministerie van VRO en de bankensector om betere financiële producten voor senioren te ontwikkelen. Gemeenten bieden afspraken aan voor blijversleningen, maar verwarring over gemeentegrenzen maakt het lastig voor senioren om duidelijke informatie te krijgen over deze opties.
Overwaarde verzilveren
Senioren kunnen proberen de overwaarde van hun woning te verzilveren via speciaal hiervoor bedoelde hypotheken. Echter, de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie uit zorgen over commerciële verzilverproducten voor ouderen, waarschuwend voor de risico’s van dergelijke constructies.
Vereniging Eigen Huis deelt deze zorgen en benadrukt dat consumenten goed geïnformeerd moeten worden over de potentiële gevolgen van zulke financiële producten.
Beperkt aanbod
De zoektocht naar beschikbare woningen leidt vaak tot teleurstellingen. In sommige gemeenten is het aanbod van levensloopbestendige huizen erg beperkt en bestaat het aanbod vaak uit dure woningen. De beschikbaarheid van goedkope huurwoningen is ook een probleem, met lange wachttijden.
Vermogen
De overwaarde van een woning kan grote financiële gevolgen hebben, waarbij veel senioren geen recht meer hebben op huurtoeslag door hun vermogen. Hierdoor blijven veel ouderen in woningen zitten die niet levensloopbestendig zijn, terwijl zij wél de intentie hebben om te verhuizen, aldus de Vereniging Eigen Huis.
Weinig nieuwbouw
Adriani wijst op de achterblijvende bouw van ouderenwoningen. Ondanks beleidsveranderingen en de noodzaak voor 290.000 ouderenwoningen tot 2030, is er tot nu toe weinig voortgang geboekt. Corporaties kunnen hierin een sleutelrol spelen door bestaande woningen aan te passen.
“De koopsector blijft echter achter. Het aantal senioren met een hypotheekvrije woning is aanzienlijk en biedt mogelijkheden voor investeringen in geschikte woningen,” zegt Adriani.
Doorstroomhypotheek
Adriani pleit voor het creëren van een fonds dat ouderen kan helpen bij het verkrijgen van overbruggingsfinanciering. De noodzaak voor passende woningen, flexibele financiering en voorspelbaarheid voor huiseigenaren is groot. “Zonder deze veranderingen blijft de markt vastzitten,” concludeert hij.
Goede voorbeelden:
Het Aanjaagteam noemt enkele succesvolle initiatieven voor levensloopbestendige woningen:
– De Grindhorst ‘Woongroep Hillegersberg’ in Rotterdam, met 59 ruime, rolstoeltoegankelijke woningen.
– Sam&Zo in Sittard, waar mensen met en zonder zorgbehoefte samen wonen en zorg delen.
