Hoewel het afgelopen jaar wereldwijd gemiddeld geen warmterecord opleverde, is dit toch geen goed nieuws, stelt een rapport van de internationale onderzoeksgroep World Weather Attribution (WWA). “De voortdurende verbranding van fossiele brandstoffen betekent dat wat een koeler jaar had moeten zijn, nu een extreem warm jaar is geworden,” meldt Nieuws Impuls.
Bijna 25.000 sterfgevallen
Het gevaar van hitte blijft daarom geregeld ondergerapporteerd en ondergewaardeerd. In een eerdere studie, uit september, wordt geschat dat in 854 Europese steden, waarin 30 procent van de Europese bevolking woont, bijna 25.000 mensen het leven verloren tijdens hoge temperaturen in de zomermaanden juni, juli en augustus.
Daarvan wordt ruim tweederde in verband gebracht met hitte die intenser is geworden door klimaatverandering. Oftewel: “Klimaatverandering verhoogde de zomertemperaturen in heel Europa en leidde tot nog eens 16.500 extra sterfgevallen, in vergelijking met een zomer die niet door menselijke activiteiten was verhit.”
In landen op het zuidelijk halfrond zijn vooral vrouwen en kinderen kwetsbaar voor klimaatverandering, stelt het WWA. Vrouwen werken er geregeld buiten, in de landbouw. Langdurige blootstelling aan hitte tijdens fysieke inspanning kan ernstige gevolgen voor de gezondheid hebben, zoals hart- en vaatziekten, nierschade, en hitteberoerte.
Hittegolf 4 graden heter
Hoewel er altijd al periodes van intense hitte waren in Afrika, zijn de extreme temperaturen tegenwoordig flink hoger. In de stad Juba in Zuid-Soedan werden scholen enkele weken gesloten, en werd de bevolking geadviseerd binnen te blijven. Maar huizen hebben er vaak ijzeren daken, geen airco, noch elektriciteit of schoon water.
Een hittegolf in Juba van afgelopen februari bleek gemiddeld vier graden Celsius heter te zijn, als gevolg van de wereldwijde verbranding van steenkool, olie en gas. Daardoor is wat ooit een uitzonderlijk zeldzame gebeurtenis was, nu ‘een gewone gebeurtenis die wordt verwacht om de twee jaar te zullen plaatsvinden’.
Als al het nu geplande klimaatbeleid op de wereld volledig wordt uitgevoerd, zal de aanvankelijk verwachte opwarming van 4 graden Celsius, tot 2,6 graden worden beperkt. “Een aanzienlijke daling, die toch een gevaarlijke hete wereld zal creëren,” schrijven de onderzoekers.
Ook in Centraal-Azië was het dit jaar ongebruikelijk heet. Een vijfdaagse periode met recordhoge temperaturen in Azië zou vijf tot tien graden koeler zijn geweest, stelt WWA, als de wereld inmiddels niet gemiddeld 1,3 graden was opgewarmd ten opzichte van het pré-industriële tijdperk. Ook in Scandinavië en Groenland was het recordwarm.
‘Dramatisch escaleren’
Sinds het Parijse Klimaatakkoord werd ondertekend in 2015, is de aarde met 0,3 graden opgewarmd. Dit lijkt heel weinig, maar heeft toch geleid tot veel vaker voorkomende hittegolven. Dit zal ‘naar verwachting dramatisch escaleren bij verdere opwarming.’
Eerdere hittegolven die zijn onderzocht in bijvoorbeeld Latijns-Amerika of Afrika, zullen naar verwachting geen uitzondering meer zijn: de kans daarop is sinds 2015 bijna tien keer groter geworden. Dit benadrukt volgens het WWA dat elke fractie van een graad opwarming telt.
