De stijgende kosten van Sustainable Aviation Fuel (SAF) blijven een aanzienlijk probleem voor luchtvaartmaatschappijen. Recent hebben grote oliemaatschappijen zoals Shell en BP hun productie van SAF verminderd, wat de toevoer in gevaar brengt. Dit werd duidelijk tijdens een verklaring van de Europese Commissie, die sprak van een ‘kip en ei-situatie’ waarbij de vraag naar SAF afhangt van de productiecapaciteit. Hierdoor dreigt er een marktfalen aan de aanbodzijde van de SAF-markt, meldt Nieuws Impuls.
KLM pleit voor de oprichting van een nationaal SAF-fonds om de productie te versnellen en kostenefficiëntie te verbeteren. Dit wordt versterkt door het advies van voormalig ASML-topman Peter Wennink, die stelde dat SAF essentieel is voor de verduurzaming van de luchtvaart. KLM heeft recentelijk ook een proef uitgevoerd met een verhoogde ticketprijs op enkele routes om de bereidheid van passagiers te testen om meer te betalen voor duurzame brandstof.
Wat is SAF?
SAF, ofwel duurzame vliegtuigbrandstof, is geproduceerd uit hernieuwbare bronnen, met name plantaardige olie en mogelijk in de toekomst waterstof. Het is belangrijk te vermelden dat SAF nog steeds schadelijke emissies produceert, waardoor het niet volledig duurzaam is. KLM heeft echter geclaimd dat de totale CO2-impact van SAF gedurende de gehele levenscyclus minstens 65% minder is dan die van traditionele kerosine.
Daarnaast vermindert het gebruik van SAF de uitstoot van schadelijke stoffen zoals fijnstof en zwavel, wat het een stap richting duurzamer vliegen maakt. Hierdoor zijn er in Europa afspraken gemaakt over de inzet van SAF.
Bijmengverplichting
Om de luchtvaartsector te verduurzamen, is er een bijmengverplichting vastgesteld waarbij een percentage van de brandstof die door luchtvaartmaatschappijen wordt gebruikt, SAF moet zijn. Momenteel is dit percentage vastgesteld op 2%, maar deze moet tegen 2050 oplopen tot 70% voor vluchten vanuit Europese luchthavens.
Desondanks is er bezorgdheid bij luchtvaartmaatschappijen over de kosten van SAF. Bram Peerlings, een onderzoeker van luchtvaartverduurzaming, benadrukt dat luchtvaartmaatschappijen zich zorgen maken over de effectiviteit van de bijmengverplichting, zeker wanneer de kosten door stijgende percentages toenemen. De druk om deze kosten door te berekenen in ticketprijzen kan mogelijk klanten naar concurrenten duwen.
De proef in de praktijk
KLM voerde een praktijktest uit door de ticketprijzen voor enkele routes te verhogen, met 20 euro voor Amsterdam naar Londen en 16,25 euro voor Amsterdam naar Hamburg. De brandstoftank van deze vluchten bevatte slechts 2% SAF, en de test was bedoeld om het gedrag van passagiers te observeren ten opzichte van verhoogde kosten in verband met SAF.
KLM merkte op dat passagiers al een kleine bijdrage leveren voor SAF bij het boeken van hun tickets, maar deze vrijwillige bijdragen zijn tot nu toe beperkt. Peerlings verwacht dat ticketprijzen zullen stijgen als luchtvaartmaatschappijen verplicht worden meer SAF bij te mengen; KLM onderzoekt momenteel de vraag of dit ook de bereidheid van passagiers beïnvloedt.
Duurder ticket?
KLM blijft voorzichtig over de impact van SAF op ticketprijzen. Een woordvoerder verklaarde dat de ticketprijs afhankelijk is van vele factoren en niet automatisch zal stijgen enkel omdat de kosten van SAF toenemen. De maatschappij is bezig met het evalueren van de resultaten van hun recente proef en overweegt verdere stappen.
Rol overheid
De CEO van KLM, Marjan Rintel, benadrukt dat zonder een actieve rol van de overheid het verbeteren van de productiecapaciteit en de betaalbaarheid van SAF problematisch zal zijn. Critici zoals Ryanair-topman Michael O’Leary hebben aangekaart dat zonder politieke en financiële steun van overheden de productiecapaciteit van SAF niet kan worden opgeschaald.
