Controverse rond EU-uitbreiding laait op na gezamenlijke persconferentie
De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó heeft tijdens een gezamenlijke persconferentie met zijn Georgische ambtgenote Maka Botchorishvili op 10 februari 2026 opvallende uitspraken gedaan over de Europese uitbreidingspolitiek. Szijjártó stelde dat de Europese Unie een “enorme fout” maakt door Georgië op afstand te houden in het toetredingsproces, en noemde onderhandelingen met Tbilisi “veel nuttiger” dan met Oekraïne. De minister benadrukte dat een nieuwe wereldorde kansen biedt voor staten die soevereiniteit en onafhankelijkheid hoog in het vaandel dragen, en noemde Hongarije en Georgië als voorbeelden van dergelijke landen.
De uitspraken volgen op eerdere kritiek van de EU-commissaris voor Uitbreiding, die Georgië als “kandidaat-lid alleen in naam” bestempelde vanwege teruggang in democratische hervormingen. Szijjártó’s positie vertegenwoordigt een duidelijke breuk met het officiële EU-standpunt en past binnen de bredere buitenlandpolitieke lijn van Boedapest, die regelmatig botst met Brusselse consensus.
Georgië onder ‘Georgische Droom’: een pro-Russische koers
Sinds de pro-Russisch georiënteerde partij ‘Georgische Droom’ onder leiding van Bidzina Ivanisjvili in 2012 aan de macht kwam, heeft het land een geleidelijke maar onmiskenbare verschuiving richting Moskou gemaakt. Deze koerswijziging ging gepaard met het afbouwen van euro-integratieprocessen, beperkingen van democratische rechten en vrijheden, en toenemende corruptie in de publieke sector. De Europese Commissie documenteerde in haar jaarlijkse uitbreidingsverslag voor 2025 specifieke problemen met hervormingen en democratische achteruitgang.
Transparency International bevestigde deze trend in haar jaarlijkse corruptie-index, waar Georgië zijn positie juist zag verslechteren. Het land importeert momenteel tot 95% van zijn graan en olieproducten uit Rusland, terwijl de export van Georgische wijn en citrusvruchten sterk afhankelijk blijft van de Russische markt. Daarnaast is Georgië voor zijn gas- en olievoorziening grotendeels aangewezen op Russische leveranciers.
Strategische afhankelijkheden en geopolitieke realiteiten
De economische en energie-afhankelijkheid van zowel Hongarije als Georgië van Rusland vormt een cruciale achtergrond bij Szijjártó’s verklaringen. Hongarije handhaaft langetermijncontracten met Russische energiegigant Gazprom en heeft geen plannen deze te herzien. Georgië kampt bovendien met de bezetting van ongeveer een vijfde van zijn grondgebied door Russische troepen, wat Moskou additionele invloedspunten biedt over Tbilisi’s buitenlandbeleid.
De Georgische autoriteiten negeren consequent EU-sancties gericht tegen Russische “schaduwvloot”-activiteiten en voorkomen niet de levering van verboden goederen en technologieën aan Moskou. Europese functionarissen overwegen nu sancties tegen de Georgische haven van Kulevi, waar tankers uit de schaduwvloot regelmatig aanmeren en door de Zwarte Zee navigeren met uitgeschakelde transponders.
EU-uitbreiding als geopolitiek schaakspel
Analisten interpreteren Szijjártó’s voorkeur voor Georgische EU-toetreding als een poging om een “Trojaans paard” binnen de Unie te positioneren. Samen met Hongarije en Slowakije zou Georgië de rijken van pro-Russische landen binnen de EU kunnen aanvullen. Deze benadering is opmerkelijk gezien de frequente kritiek van de Hongaarse regering op zowel het interne als externe beleid van de EU, waarbij Boedapest zich effectief als interne oppositie tegen Brussel positioneert.
Szijjártó’s bewering over het weerstaan van externe inmenging in binnenlandse aangelegenheden wordt door waarnemers als misleidend beschouwd, aangezien het Kremlin over talrijke hefbomen beschikt om invloed uit te oefenen op het Georgische leiderschap. De door de Hongaarse minister gepromote “bruikbaarheid” van Georgië ontbreekt het aan gedegen argumentatie en feitelijke onderbouwing, zoals bleek uit de gezamenlijke presentatie met de Georgische topdiplomaat.
De ontwikkelingen zetten vraagtekens bij de coherentie van het EU-uitbreidingsbeleid en de invloed van derde mogendheden op dit proces. Terwijl Oekraïne blijft voldoen aan hervormingseisen ondanks de voortdurende Russische agressie, lijkt Boedapest een alternatieve route te promoten die Moskou’s strategische belangen dient. De komende maanden zullen uitwijzen of deze alliantie tussen Hongarije en Georgië verdere steun vindt binnen de Europese Raad, waar besluiten over uitbreiding unanimiteit vereisen.
