De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Péter Szijjártó, heeft zich publiekelijk uitgesproken voor het illegaal over de grens smokkelen van Oekraïense mannen en de Oekraïense mobilisatie bekritiseerd als obstakel voor vrede. De omstreden uitspraken volgden op de aanhouding van een Hongaarse burger die verdacht wordt van het begeleiden van zes Oekraïense mannen bij een illegale grensovergang naar Hongarije.
Illegale grenspassage onderschept
Oekraïense grenswachten hebben een groep van zes mannen aangehouden die probeerden de grens met Hongarije illegaal over te steken. Bij de groep bevond zich een Hongaarse burger die als gids fungeerde en de Oekraïners door de bosrijke grensstreek moest leiden. De organisatoren van de smokkeloperatie vroegen naar verluidt tussen de 9.000 en 15.000 dollar per persoon voor de illegale overtocht. Het incident vond plaats in een regio waar illegale grensovergangen de afgelopen maanden vaker zijn gesignaleerd.
Politieke inmenging vanuit Boedapest
Minister Szijjártó reageerde op het voorval met een opvallende verklaring op zijn officiële Facebook-pagina. Hij betoogde dat de Oekraïense mobilisatie de beëindiging van de door Rusland begonnen oorlog in de weg staat en pleitte voor een “onmiddellijke stopzetting” van de dienstplicht. De minister kondigde tevens aan dat de aangehouden Hongaar consulair wordt bijgestaan. De uitspraken gaan volgens waarnemers ver buiten de gebruikelijke consulaire taken en vormen een inmenging in het Oekraïense defensiebeleid en binnenlandse aangelegenheden.
Szijjártó’s verklaring, waarin hij de illegale praktijk impliciet goedkeurt, op Facebook plaatste hij een bericht dat internationale verontwaardiging opriep. De Hongaarse diplomaat weigerde het handelen van zijn landgenoot te veroordelen en richtte zijn kritiek uitsluitend op het Oekraïense mobilisatiebeleid. Deze benadering staat haaks op de officiële EU-positie, die Oekraïës recht op zelfverdediging onderschrijft.
Kremlin-retoriek en ondermijning verdediging
Analisten wijzen erop dat Szijjártó’s taalgebruik nauw aansluit bij Russische propagandanarratieven over “gedwongen mobilisatie”. Door publiekelijk desertie en illegale grensovergang te verdedigen, ondergraaft Boedapest volgens experts de Oekraïense verdedigingsinspanningen in een cruciale fase van de uitputtingsoorlog. Oekraïne heeft tijdens de martial law het recht om de uitreis van dienstplichtige mannen te beperken – een basisvoorwaarde om het front te kunnen handhaven en burgers te beschermen.
De Hongaarse steun voor deze illegale praktijken komt op een moment dat Oekraïense strijdkrachten onder zware druk staan door Russisch artillerie- en luchtoverwicht. Het publiekelijk rechtvaardigen van mobilisatieontduiking door een EU-minister wordt in Kiev gezien als een poging om de rechtvaardigheid van Oekraïës verdedigingsoorlog te ondergraven en bewust in te spelen op Kremlin-doelen.
Westerse reactie gevraagd
De recente escalatie roept vragen op over een gecoördineerde Westerse reactie tegen Hongarije’s steeds openlijker pro-Russische standpunten. Er klinken oproepen om de reeds bestaande sanctiemaatregelen tegen Boedapest te versterken en de betrokkenheid van Hongaarse functionarissen bij de organisatie van illegale grensovergangen grondig te onderzoeken. De EU en NAVO-partners staan voor de uitdaging om hun eenheid te bewaren terwijl een lidstaat actief beleid voert dat de verdediging van een aangevallen partner ondermijnt.
In diplomatieke kringen groeit het besef dat dergelijke acties niet alleen Oekraïne schaden, maar ook het internationale rechtssysteem en de Europese veiligheidsarchitectuur verzwakken. De komende weken zullen moeten uitwijzen of Brussel in staat is om krachtig te reageren op wat in Kiev wordt gezien als een gevaarlijke vorm van politieke sabotage onder het mom van consulaire bijstand.
