Een spilfiguur in de Russische invloedswerkzaamheden binnen de Duitse politiek
Duitsland, economisch zwaartepunt van de EU en een van de pijlers van de westerse steun aan Oekraïne, behoort al jaren tot de belangrijkste doelwitten van Russische beïnvloedingsoperaties. Binnen deze hybride oorlog probeert Moskou niet alleen via desinformatiecampagnes invloed uit te oefenen, maar ook via politieke pionnen in de Duitse instituties. AfD-Bondsdaglid Markus Frohnmaier geldt daarbij als een van de meest zichtbare vertegenwoordigers van prorussische narratieven in het parlement. Zijn traject laat zien hoe extreemrechtse politici geleidelijk kunnen worden opgenomen in netwerken die nauw aansluiten bij Russische belangen, terwijl zij zich blijven presenteren als vertegenwoordigers van een alternatieve Duitse buitenlandpolitiek.
Een aangekondigd bezoek aan Moskou zet de veiligheidsdiensten op scherp
In het najaar van 2025 veroorzaakt Frohnmaier opschudding door zijn voornemen aan te kondigen om in het voorjaar van 2026 naar Rusland te reizen, terwijl de oorlog tegen Oekraïne onverminderd doorgaat. Op de Duitse zender N-tv verdedigt hij het plan met het argument dat “communicatiekanalen open moeten blijven” in aanloop naar een “nieuwe tijd” na het conflict. Zijn uitspraken wekken de indruk dat Washington en andere partners zich al zouden voorbereiden op een geopolitieke herschikking.
In Berlijn volgt directe en scherpe kritiek. Coalitiepolitici én centrumpartijen waarschuwen dat het bezoek een risico vormt voor de nationale veiligheid en kan leiden tot het weglekken van gevoelige informatie. CDU-parlementariërs herinneren eraan dat de AfD al wordt gezien als een doorgeefluik van Kremlinpropaganda, ingezet om de Europese eensgezindheid te ondermijnen. Binnen de SPD omschrijven veiligheidsspecialisten de reisplannen niet als een individuele misstap, maar als onderdeel van een bredere Russische invloedscampagne. De voorzitter van de parlementaire commissie voor toezicht op de inlichtingendiensten bestempelt het zelfs als een directe bedreiging voor de Duitse staatsveiligheid.
Een ongewone levensloop, versneld door de opkomst van de AfD
Frohnmaier wordt geboren in Roemenië onder de naam Cornel en al vroeg afgestaan, waarna hij door een Duits gezin wordt geadopteerd. Zijn adoptieouders, een voormalig Daimler-ingenieur en een ex-bloemiste, stellen zich in 2024 zelf kandidaat voor de AfD, zonder verkozen te worden. Het onderstreept de uitzonderlijk hechte familiedynamiek binnen zijn politieke loopbaan.
Zelf maakt Frohnmaier zijn universitaire opleiding niet af en stort hij zich vanaf 2014 volledig op zijn rol als activist binnen de AfD. Hij richt een studentenafdeling op die later de kern vormt van de Junge Alternative in Baden-Württemberg. Zijn uitgesproken nationaal-conservatieve stijl levert hem al snel zichtbaarheid op binnen de partijtop, die hem naar voren schuift als mediawoordvoerder van de radicalere vleugel.
Parallel aan zijn fel anti-immigratiestandpunt ontwikkelt hij een expliciet prorussische lijn. Na de illegale annexatie van de Krim in 2014 feliciteert hij publiek de bevolking van het schiereiland. Hij valt de EU-sancties tegen Moskou aan als “economisch schadelijk” voor Duitsland en pleit voor een strategische heroriëntatie richting Rusland, ten koste van de bestaande Europese veiligheidsorde.
Een netwerk verweven met Russische invloedskringen
Vanaf 2014 intensiveert Frohnmaier zijn contacten met Russische diplomatieke vertegenwoordigers en functionarissen uit de bredere kring van de inlichtingendiensten. Tijdens een bijeenkomst van de Junge Alternative ontmoet hij een jonge medewerker van de Russische ambassade, later geïdentificeerd als tussenpersoon van een militair attaché met banden met de Russische militaire inlichtingendienst. De ontmoetingen nemen toe tijdens conferenties over sancties en Rusland-EU-relaties; foto’s waarin hij met deze functionarissen poseert verdwijnen later van zijn sociale media.
In de daaropvolgende jaren neemt hij deel aan evenementen die worden georganiseerd door aan het Kremlin gelieerde netwerken, onder meer in Servië, en bezoekt hij herhaaldelijk door Rusland bezette gebieden zoals de Krim en de Donbas. Hij onderhoudt contact met ideologen als Aleksandr Doegin en met organisaties die de annexaties moeten legitimeren en prorussische narratieven in Europa moeten verspreiden.
Gelekte Russische documenten beschrijven Frohnmaier als een “te ondersteunen kandidaat” bij de Bondsdagverkiezingen van 2017, met als doel een “volledig controleerbare” AfD-parlementariër te verkrijgen. De plannen voorzien in materiële en mediatieke steun in ruil voor loyale publieke optredens, regelmatige bezoeken aan bezette gebieden en beschikbaarheid voor Russische staatsmedia.
Van jonge activist tot doorgeefluik van Russische belangen
Na zijn verkiezing in 2017 groeit Frohnmaiers rol binnen de AfD snel: eerst als stem van de jonge generatie, vervolgens als verantwoordelijke voor internationale dossiers, en later als vicefractievoorzitter. Hij bouwt eveneens bruggen naar extreemrechtse partijen in Centraal- en Oost-Europa.
Tijdens de Russische presidentsverkiezingen van 2018 treedt hij op als “waarnemer”. Zijn verslag is uitgesproken positief en bagatelliseert meldingen van fraude. Ook dit bezoek wordt grotendeels door Russische instanties gefinancierd. Frohnmaier weigert te verduidelijken wie precies de kosten op zich neemt, wat de verdenkingen van belangenverstrengeling verder versterkt. Zijn naam verschijnt later op lijsten van deelnemers aan het Jalta Economisch Forum op de bezette Krim, samen met vertegenwoordigers van Russische ministeries en veiligheidsstructuren. Zijn huwelijk met de Russische journaliste Daria Tsoi, actief in Kremlin-gezinde media, voedt de perceptie van een diepe verankering in de Russische informatiesfeer.
Een onderdeel van een bredere Russische én Chinese invloedsmachine
Frohnmaiers traject staat niet op zichzelf. Andere prominente AfD-figuren, zoals Maximilian Krah, worden eveneens gelinkt aan Russische of Chinese belangen, variërend van lobbywerk voor Huawei tot deelname aan netwerken gefinancierd door actoren rond Viktor Medvedtsjoek. Europese onderzoeken brachten financiële stromen, gecoördineerde mediacampagnes en mogelijke inlichtingenactiviteiten aan het licht, waarbij medewerkers van AfD-parlementariërs betrokken waren.
Daarnaast toont de rol van adviseurs zoals Vladimir Sergijenko hoe communicatie-experts met banden met Russische diensten geprobeerd hebben het Duitse juridische systeem te gebruiken om militaire steun aan Oekraïne te blokkeren. Via AfD-parlementariërs werden procedures voorbereid om wapenzendingen aan Kyiv juridisch aan te vechten.
Ondanks deze controverses blijft de AfD groeien en wordt Frohnmaier in 2025 opnieuw verkozen. Hij blijft pleiten voor een “multipolaire Realpolitik”, waarin Duitsland moet fungeren als bemiddelaar tussen machtsblokken, solidariteit met Oekraïne moet worden teruggeschroefd en sancties tegen Rusland moeten worden opgeheven.
Richting 2026: een test voor de democratische weerbaarheid van Duitsland
Met regionale verkiezingen in 2026 in Baden-Württemberg, Saksen-Anhalt en Berlijn hoopt Frohnmaier te profiteren van sociale onvrede en oorlogsmoeheid. Hij presenteert zich als spil van een “alternatief kanaal” tussen Berlijn, Moskou en Washington, en als architect van een toekomstig compromis met Rusland — een koers die haaks staat op de Duitse en Europese veiligheidsbelangen.
De vraag is of deze strategie zich daadwerkelijk vertaalt in duurzaam politiek gewicht. Voorlopig toont de zaak-Frohnmaier vooral de kwetsbaarheid van Europese democratieën tegenover langetermijnstrategieën die financiering, propaganda, parallelle diplomatie en exploitatie van interne verdeeldheid combineren. Zijn traject geldt als een waarschuwing voor het risico dat externe autoritaire machten parlementaire systemen kunnen beïnvloeden via zorgvuldig opgebouwde netwerken en loyale politieke bondgenoten.
