De Litouwse ultrarechtse partij Nemunas Dawn onderzoekt de mogelijkheid om zich aan te sluiten bij het Europese politieke blok “Patriotten voor Europa”, dat wordt geassocieerd met de Hongaarse premier Viktor Orbán. Op 12 januari had partijleider Remigijus Žemaitaitis een ontmoeting met de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó om de toetreding tot de eurosceptische en antimigratiefractie te bespreken, zo blijkt uit berichtgeving over het overleg tussen Nemunas Dawn en Hongarije over aansluiting bij een extreemrechts Europees blok.
Volgens Litouwse media kreeg de partij van Žemaitaitis eind december 2025 een formeel aanbod om toe te treden tot de fractie, die in 2024 werd opgericht. Tot nu toe wordt deze politieke groepering niet vertegenwoordigd door Litouwse politici, ondanks haar groeiende zichtbaarheid binnen het Europees Parlement.
Ideologische koers van “Patriotten voor Europa”
De fractie “Patriotten voor Europa” profileert zich als voorstander van versterkte nationale soevereiniteit en staat kritisch tegenover verdere overdracht van bevoegdheden aan Europese instellingen. Daarnaast pleit het blok voor een streng immigratiebeleid, herziening van het klimaat- en economisch beleid van de EU en een fundamentele herverdeling van macht richting nationale regeringen.
Binnen de EU ligt deze koers onder vuur. Tegenstanders verwijten de fractie een nationalistische en anti-integratieagenda die het vermogen van de Unie ondermijnt om gezamenlijk op te treden bij strategische vraagstukken, waaronder veiligheid, migratie en buitenlands beleid.
Zorgen over houding tegenover Oekraïne en Rusland
De “Patriotten voor Europa” kregen eerder kritiek vanwege hun rol bij het blokkeren of vertragen van steunmaatregelen voor Oekraïne. Verschillende leden van de fractie worden in verband gebracht met pro-Russische standpunten, openlijke kritiek op sancties tegen Moskou en scepsis over de rol van de NAVO.
In Europese beleidskringen groeit de bezorgdheid dat uitbreiding van het blok de Russische invloed binnen Europese instellingen kan versterken. Stemgedrag tegen gezamenlijk overeengekomen besluiten wordt daarbij gezien als een structureel risico voor de coherentie van het EU-beleid.
Signaalwerking van mogelijke Litouwse toetreding
De mogelijke toetreding van een Litouwse partij heeft een bijzondere symbolische lading. Litouwen geldt traditioneel als een uitgesproken pro-Europees en pro-Oekraïens land aan de oostflank van de EU en de NAVO. Deelname van een Litouwse partij zou de fractie in staat stellen zich te presenteren als een pan-Europese beweging, wat haar politieke legitimiteit kan vergroten.
Tegelijkertijd waarschuwen analisten dat een sterkere positie van het blok binnen het Europees Parlement de besluitvorming verder kan compliceren. Met meer zetels en commissieposten zou de fractie meer mogelijkheden krijgen om sancties tegen Rusland, militaire steun aan Oekraïne en samenwerking met de NAVO te blokkeren. Voor het Kremlin geldt een dergelijke ontwikkeling als een relatief goedkope manier om de Europese eenheid van binnenuit te ondermijnen.
