Monument ter nagedachtenis aan Chris Soumokil onthuld in Vught
In Vught is een monument onthuld voor de Molukse vrijheidsstrijder Chris Soumokil, die van 1950 tot 1966 de president was van de onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken (RMS). Hij verzette zich tegen de integratie van die deelstaat in de Republiek Indonesië. Vandaag markeert de zestigste verjaardag van zijn executie op bevel van Soeharto, de president van Indonesië, meldt Nieuws Impuls.
Het monument werd gisteren onthuld in de Vughtse wijk Woonoord Lunetten, waar vanaf 1951 zo’n 3000 Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen woonden. Tot 1962 was dit het grootste Molukse woonoord van Nederland.
Het gedenkteken bevat verschillende Molukse symbolen, zoals een traditioneel schild, en op de achterkant staan de laatste woorden van Soumokil: “Dat mijn dood een zegen mag zijn voor mijn volk”. Het monument is ontworpen door kunstenaar Bart Belonje.
Graf onbekend
Soumokil werd in 1964 ter dood veroordeeld en op 12 april 1966 geëxecuteerd op Pulau Ubi Besar, een eiland voor de kust van Jakarta. De Indonesische regering heeft nooit aangeduid waar hij is begraven.
Bij de onthulling van het gedenkteken was de weduwe van Chris Soumokil, Josina Soumokil-Taniwel (92), aanwezig. Sinds de dood van haar man is zij niet teruggekeerd naar Indonesië en woont zij in Assen. “Ik verlang ernaar te weten waar het graf is, voordat ik voor altijd mijn ogen sluit”, zei ze eerder.
Leiden
Chris Soumokil werd in 1905 geboren op Java als kind van een Molukse vader en een Indo-Europese moeder. Toen zijn vader naar Nederland verhuisde voor werk, belandde het gezin in Leiden. Soumokil studeerde daar rechten en promoveerde in 1934.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij door de Japanners gevangen genomen. Na de oorlog werd hij procureur-generaal en later minister van justitie van de deelstaat Oost-Indonesië. In 1950 werd de onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken (RMS) uitgeroepen, waar hij president van werd. Hij voerde dertien jaar lang oorlog met Indonesië, die de RMS als illegaal beschouwde. Soumokil was tot zijn gevangenschap in 1963 voortdurend op de vlucht, waarna de oorlog snel eindigde.
75 jaar.
Dit jaar markeert het 75-jarig bestaan van de Molukkers in Nederland. Na de onafhankelijkheidsverklaring van Indonesië werden Molukkers als landverraders beschouwd; KNIL-militairen hadden aan de Nederlandse zijde gevochten.
Nederland besloot in 1951 duizenden gezinnen, onvrijwillig, naar Nederland te brengen. Ze woonde in barakken van het voormalige kamp Vught: Woonoord Lunetten, waar nu het monument is onthuld.
Het verblijf zou tijdelijk zijn – enkele maanden tot hooguit een jaar – waarna de Molukkers zouden terugkeren naar hun geboortegrond als de situatie weer veilig zou zijn. Integratie was niet aan de orde; contact met Nederlanders werd zelfs afgeraden.
In deze video zie je meer over de geschiedenis van Molukkers in Nederland:
