Nijmegen heeft een ambitieuze aanpak ontwikkeld op het gebied van stadsontwikkeling, gericht op actieve grondpolitiek, een duidelijke visie en een pragmatische bestuurscultuur. Afdelingsstrateeg stadsontwikkeling Kristiaan Laumen en programmamanager Ewald van Petersen benadrukken dat deze strategie noodzakelijk is voor het creëren van een leefbare stad, meldt Nieuws Impuls.
Langetermijnbeleid werkt
De PropertyNL Livable City Award erkent steden waar leefbaarheid en vestigingsklimaat hand in hand gaan. Nijmegen heeft hier coherente beleidsplannen voor ontwikkeld, culminerend in de goedkeuring van de omgevingsvisie ‘de Nabije Stad 2050’ door de gemeenteraad. Deze visie richt zich op compact groeien binnen bestaande grenzen, met focus op woningbouw, stadsvergroening en de energietransitie.
De lange termijn Strategie van Nijmegen blijkt effectief. De Waalsprong transformeerde de noordoever van de Waal tot een volwaardig stadsdeel. Aan de overkant werd het Waalfront ontwikkeld, waar voormalige industrie plaatsgemaakt heeft voor woningbouw, horeca en evenementenlocaties. Tevens werden de bouwplannen op het stadseiland Veur-Lent stopgezet ten gunste van een park met stadsstrand voor recreatie.
Grondbeleid
Een actieve rol van de gemeente in gebiedsontwikkeling is cruciaal, legt Van Petersen uit. Een actieve grondpositie is daarbij essentieel. Hij merkt op: ‘Na 25 jaar plannen voor Veur-Lent hebben we besloten dat het een stadspark wordt. Zonder eigendom zou zo’n beslissing bijna onmogelijk zijn en zijn we afhankelijk van de ontwikkelaar.’
Bij het Waalfront heeft Nijmegen ook autonoom gehandeld. De gemeente verwierf het Nyma-terrein voor ontwikkeling en het Honig-complex werd in samenwerking met Bouwfonds BPD als industrieel erfgoed behouden. ‘Zo behoud je controle over de ontwikkeling’, zegt Van Petersen. ‘Wel is investeren noodzakelijk, het komt niet gratis.’
Winkelsteeg
Investeren en risico nemen zijn ook van toepassing op de Kanaalzone, met Winkelsteeg als belangrijk ontwikkelingsgebied. Nijmegen wil hier meer dan 6000 nieuwe woningen realiseren, omgeven door een van de grootste werkfuncties aan het Maas–Waalkanaal, waar onder andere NXP is gevestigd. De gemeente investeert tientallen miljoenen in dit project.
Autonomie blijft ook hier belangrijk. ‘We kiezen ervoor om alle parkeergarages in eigen beheer te beheren om controle over mobiliteit te behouden. Als de markt tekortschiet op het gebied van deelmobiliteit, overwegen we zelfs om ons eigen deelmobiliteitsbedrijf op te richten. Dat gevoel van verantwoordelijkheid is diep geworteld binnen het stadhuis,’ benadrukt Van Petersen.
Veranderingen kunnen tot onvrede leiden. Sommige bedrijven in Winkelsteeg zijn niet enthousiast over nieuwe buren met tuinen en honden. Toch zien veel ondernemers de ontwikkeling als een kans. ‘Hun bedrijf zit ineens in een aantrekkelijker omgeving, waardoor ze als werkgever ook interessanter worden,’ stelt Van Petersen. ‘Het draait niet alleen om huisvesting, maar ook om de vraag of het leuk is om daar te werken, waar je ontspannen na je werk koffie kunt drinken of sporten.’
Starters behouden
Nijmegen is populair, maar dat heeft zijn prijs. Veel hoogopgeleide jongeren verlaten de stad omdat de woningen te duur zijn in vergelijking met de regio. De gemeente pakt dit aan; Laumen meldt dat minstens twee derde van alle nieuwbouw woningen betaalbaar moet zijn. ‘We willen dat iedereen zich thuis kan voelen in Nijmegen,’ zegt hij.
Naast nieuwbouw onderzoekt de gemeente ook andere mogelijkheden om jongeren te behouden. In de wijken Dukenburg en Lindenholt is het de bedoeling om een verhuisbeweging te stimuleren; veel eengezinswoningen zijn nu bewoond door oudere generaties, maar met de juiste opties kunnen jonge gezinnen weer ruimte vinden. Een van de initiatieven is een tweede Living-Inn-locatie in Winkelsteeg.
Het Living-Inn-concept, waar ouderen en jongeren samen wonen in grote complexen, heeft in Nijmegen succes. ‘In de Waalsprong was het complex snel vol,’ zegt Van Petersen met hoge verwachtingen voor Winkelsteeg. ‘Je creëert eigenlijk een dorp in de stad.’
Geen bezwaar tegen COA of moskee
Laumen en Van Petersen benadrukken het open en gemeenschapsgerichte karakter van Nijmegen. Dit heeft geleid tot een soepel proces voor de tijdelijke COA-noodopvang in Winkelsteeg en de komst van een nieuwe moskee, die zonder bezwaarschriften zijn goedgekeurd. De instandhouding van de Vierdaagsefeesten als levendig evenement onderstreept ook de gemeenschapszin van de stad.
De cultuur van samenwerking is ook voelbaar binnen het gemeentebestuur. Hoewel debatten scherp kunnen zijn, zijn de onderlinge verhoudingen collegiaal en constructief. Nijmegen mikt op ambitieuze doelen zonder rigide voorwaarden te stellen aan partners. Dit pragmatisme voorkomt dat projecten onnodig worden vertraagd, aldus Van Petersen. ‘We schuiven binnen onze ambities: soms meer circulair, soms betaalbaarder. Voortgang boeken staat voorop.’
Lessen van de winnaar
Wat kunnen andere steden leren van Nijmegen, de winnaar van de Livable City Award 2025? Laumen wijst op heldere keuzes, flexibiliteit en gemeenschapszin. ‘Dit draagt bij aan de nabije stad. Mensen ontmoeten is belangrijk voor stedelijk leven,’ zegt hij. Van Petersen voegt toe: ‘Leg je portemonnee op tafel en neem de regie.’
